Türkiye'de mücadele sporları üzerine yapılan lisansüstü tezlerin nicel ve nitel analizi

Bu tez çalışması, Türkiye'de mücadele sporları üzerine yapılan lisansüstü tezlerin nicel ve nitel açılardan incelenmesini amaçlamaktadır. Bu tez çalışmasında nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, incelenen lisansüstü tezlere ilişkin sayısal veriler toplanmış ve bibliyometrik analiz yapılmıştır. Nitel boyutta ise mevcut yazılı kaynakları incelemeye dayalı doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde mücadele sporları ile ilgili 552 tezin tamamı çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın nicel ve nitel bulguları birlikte değerlendirildiğinde mücadele sporları ile ilgili yapılmış olan lisansüstü tezlerde 2000'li yıllardan itibaren sayısal bir artış olduğu görülmüştür. Mücadele sporları üzerine yapılan tezlerin coğrafi bölge, şehir ve üniversitelere göre dağılımlarının ise homojen bir yapıda olmadığı, İç Anadolu, Marmara ve Ege Bölgesindeki büyükşehirlerdeki üniversitelerde daha yüksek oranlarda tez üretimi olduğu belirlenmiştir. Tez yazarı, danışman ve örneklem cinsiyetlerinde kadınların oranının erkeklere oranla oldukça düşük olduğu görülmüştür. Mücadele sporları üzerine yazılan 552 tezin yaklaşık %70'inin güreş, judo, boks, karate gibi olimpik branşlarda yapıldığı belirlenmiştir. İncelenen tezlerin genellikle elit ve elit altı düzey sporcularda yapıldığı ve alt yapılarda toplam mücadele sporları tezlerinin sadece %9,1 oranında olduğu bulunmuştur. İncelenen tezlerin %83,15'inin nicel, %16,48'inin nitel, %0,36'sının ise karma araştırma deseni kullanılarak yapıldığı görülmüştür. İncelenen lisansüstü tezlerdeki örnekleme sorunları, örneklem büyüklüğüne karar verilmesine ilişkin belirsizlikler, alıntı ve kaynak gösterme hataları, yöntemsel sorunlar temasının altındaki önemli bulgulardır. Cevabı bilinen problem durumlarının tekrar tekrar araştırılması, tez konularının sahada yeterince karşılığının bulunmaması, problemden araştırmaya giden sürecin sağlıklı işletilmemesi, araştırma etkinliği ve yaygın etki sorunları ana teması altındaki alt temalardır. Sonuç olarak Türkiye'de mücadele sporları üzerine yazılmış tezlerde son yıllarda sayıca artış olsa da özellikle araştırma etkinliği konusundaki yetersizlikler ve yöntem bölümlerindeki eksiklikler dikkat çekmektedir. Mücadele sporları ile ilgili yapılacak ileriki dönem lisansüstü tezlerde yöntem bölümleri ve bu bölümlerin alt başlıkları oluşturulurken uluslararası bilimsel standartlara uyulması önerilebilir. Mücadele sporları ile ilgili yeni yapılacak olan çalışmalarda çocuk koruma, spor etiği, bahis ve şike, toplumsal cinsiyet, sporcu sağlığı, doping, beslenme ve ergojenik destekleyiciler, fenomen sporcular ve branş bazlı yapısal sorunlar gibi konularda araştırmalar yapılması önerilebilir. Anahtar kelimeler: Mücadele sporları, Doktora tezi, Yüksek lisans tezi, Lisansüstü tez