Türkiye'nin 1999-2008 döneminde IMF'ye sunduğu niyet mektuplarında taahhüt ettiği para politikaları ve sonuçları

Uluslararası Para Fonu (IMF), ikinci dünya savaşı sonrası ortaya çıkan sorunları çözmeye yönelik ekonomik işbirliği çerçevesi oluşturmak amacıyla kurulmuştur. IMF, Temmuz 1944'te, ABD'nin New Hampshire Eyaleti'nin Bretton Woods kasabasında yapılan Birleşmiş Milletler Konferansında alınan kararlar doğrultusunda, 29 ülkenin ana sözleşmeyi imzaladıkları 27 Aralık 1945'de kurulmuş ve 1 Mart 1947'de ise resmi faaliyetlerine başlamıştır. Türkiye, ekonomik kriz dönemlerinde, IMF'nin sağladığı ekonomik ve teknik imkanlardan yararlanmaya başlamıştır. Türkiye'nin 1958 yılındaki girişimi dikkate alınmazsa, günümüze kadar- ilki 1961, sonuncusu 2005 olmak üzere- toplam 19 stand-by düzenlemesi yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı, eldeki mevcut veriler ışığında, 1999-2008 döneminde stand-by düzenlemesi, gözden geçirme ve ek rezerv talebine ilişkin IMF'ye sunulan niyet mektuplarında taahhüt edilen para politikaların ve sonuçlarının; enflasyon, faiz oranları, döviz kuru, net iç varlıklar ve net uluslararası rezervler ile para tabanındaki gelişmeler çerçevesinde değerlendirilmesidir. Ve bu gelişmelerin diğer makroekonomik değişkenler üzerindeki etkileri de incelenmiştir. Sonuç olarak, IMF'nin ekonomik istikrar programı uygulanmasına rağmen Kasım 2000 ve Şubat 2001 krizlerine engel olunamamış ve zamanından önce dalgalı kur rejimine geçilmiştir. 2002 yılından sonra uygulamaya konulan ekonomik programdan olumlu sonuçlar alınmış, ancak yapısal sorunların çözümü konusunda başarı sağlanamamıştır. 2005 yılında uygulamaya konulan ekonomik programdan istenilen sonuca ulaşılamamıştır. Görüldüğü üzere IMF'nin istikrar programları ekonomik sorunları çözmede yetersiz kalmıştır.