Türkiye'nin (2018) fen bilimleri dersi öğretim programı ile Japonya'nın (2008) fen dersi öğretim programlarının karşılaştırılması

Bu çalışmada Türkiye (2018) Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (TÜFDÖP) ile PISA ve TIMSS'te istikrarlı başarı gösteren Japonya'nın ilkokul ve ortaokul fen derslerinin öğretim programlarını (JİFDÖP ve JOFDÖP) yapıları açısından ve programların amaçları, içerikleri, eğitim durumları, ölçme ve değerlendirme yaklaşımları bakımından karşılaştırmak amaçlanmıştır. Literatür incelendiğinde ülkemizde karşılaştırmalı eğitim üzerine yapılan çalışmaların AB üyesi ülkelerde yoğunlaştığı ve TÜFDÖP ile ilgili karşılaştırmalı çalışmaların henüz oldukça az sayıda olduğu görülmektedir. Bu bakımdan bu çalışmanın alana zenginlik katacağı, ileride bu konuda yapılacak çalışmalara öncülük edeceği ve ülkemizdeki programa farklı bir bakış açısı kazandıracağı düşünülmektedir. Bu çalışma bir karşılaştırmalı eğitim çalışmasıdır ve nitel bir çalışma olup mevcut durumun olduğu gibi ortaya konulması amaçlandığı için tarama modeli benimsenmiştir. Çalışmada yer alan veriler doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Araştırmada ulaşılan kaynaklar ilgili oldukları konu kapsamına göre sınıflandırılmıştır. İngilizce kaynaklar araştırmacı tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Toplanan veriler, betimsel analiz tekniği ile analiz edilmiştir. TÜFDÖP'ün, Japonya fen programlarına göre daha ayrıntılı, daha kolay anlaşılır ve basit yapılı bir program olduğu, Japonya programlarındaki genel amaçların oldukça büyük bir kısmının TÜFDÖP'ün amaçlarıyla benzer olduğu ancak TÜFDÖP ünite amaçlarında içeriğin dikkat çektiği, TÜFDÖP'te, Japonya'nın programlarında olmayan birçok amacın daha var olduğu, bu amaçların çok büyük bir bölümünün "Fen, Mühendislik ve Girişimcilik Uygulamaları" ile ilgili olduğu ve TÜFDÖP'ün genelinde bu uygulamalara önem verildiği, Türkiye ve Japonya programlarının konuları belirli konu alanlarına göre organize etmek açısından bakıldığında programların benzer olduğu, bu konu alanlarının sayısı ve isimlerinin farklılık gösterdiği, TÜFDÖP'teki kazanım sayısının, JİFDÖP ve JOFDÖP kazanım sayıları toplamının iki katından fazla olduğu, iki ülkenin de öğretme-öğrenme sürecine yaklaşımının benzer olduğu, Japonya'nın, ilkokul ve ortaokul toplamında bir kazanım için yaklaşık olarak Türkiye'nin 2,5 katı zaman ayırdığı, TÜFDÖP'te benimsenen ölçme ve değerlendirme yaklaşımı oldukça açık ve ayrıntılı bir şekilde ifade edilirken Japonya programlarında pek ayrıntı verilmediğinin tespit edilmesi ve ülkelerin programlarındaki ölçme-değerlendirme yaklaşımlarının çeşitli benzerlikler ve farklılıklar göstermesinin tespit edilmesi çalışmanın sonuçları arasındadır. Çalışma sonunda; TÜFDÖP'teki kazanım sayısını azaltılıp içeriği daraltılarak daha derinlemesine öğrenmeyi amaçlayan bir içerik organizasyonun oluşturulması, yıllar içerisinde Türkiye programlarında kazanım sayısı azalırken içeriğin ne ölçüde daralmış olduğu, eğer bir daralma meydana geldiyse bu durumun beraberinde daha derin bir öğrenmeyi mi yoksa bir sığlaşma mı meydana getirdiğinin araştırılması, bu çalışmada TÜFDÖP ile Japonya fen programları arasında benzer bulunan noktaların ve yıllar içinde çeşitli isimlerle hazırlanan fen programlarının değişen felsefe ve yaklaşımlarının uygulamada ne kadar hayat bulduğunun araştırılması gibi çeşitli öneriler sunulmuştur.