Türkiye'nin güney kıyıları üst infralittoral kayalık sahillerinde habitat (β) çeşitliliği

Biyoçeşitlilik ve habitatlar üzerindeki artan tehditler, habitat (beta) çeşitliliği gibi biyoçeşitliliğin farklı bileşenlerinin anlaşılmasının ve araştırılmasının önemini arttırmaktadır. Bu çalışmada, 104Y065 no'lu TÜBİTAK projesi kapsamında, Türkiye'nin Akdeniz kıyılarında, kayalık üst infralittoral zonda, farklı habitatlardan örneklenmiş makrozoobentik komünitelerin habitat (beta) çeşitliliği ve bunu belirleyen ve etkileyen faktörler araştırılmıştır. Farklı habitatlarının alfa ve beta çeşitliliğinin karşılaştırılması, alt bölgelerin beta çeşitliliği ve bunu belirleyen/etkileyen faktörlerle birlikte, yabancı türlerinin beta çeşitliliğine etkisinin belirlenmesi, bu tez çalışmasının amacını oluşturmaktadır. Midye ve sünger habitatları, makroalg habitatlarına kıyasla ortalama daha az tür içerseler de ortalama beta indeksi değerleri daha yüksektir. Benzerlik analizinde, makroalg habitatları birbirine göreli daha çok benzerken, midye ve sünger habitatları bu grupla daha az benzerlik göstermektedir. Fizikokimyasal parametreler ve komünite yapısı arasındaki korelasyonu gösteren BEST analizi sonucuna göre, istasyonlar iki ana bölgeye ayrılmıştır. Doğudaki istasyonlarda fizikokimyasal parametreler ve komünite yapısı arasındaki korelasyon yüksekken, batıdaki istasyonlarda oldukça düşüktür. Ayrıca, doğudaki istasyonlarda ortalama tür sayısı düşük ancak beta çeşitlilik yüksek iken; batıdaki istasyonlarda tam tersidir. Bu durum yabancı türlerin sayısı ve beta çeşitliliği için de geçerlidir. Yabancı türlerin dahil edilmesi ile beta çeşitliliğinde düşüş gözlemlenmiştir. Tez kapsamında elde edilen bulgular, fizikokimyasal parametreler temelinde tanımlanabilecek farklı ekosistemleri ve bu ekosistemler içindeki farklı habitatları göz önünde bulunduran bir yaklaşımın, Akdeniz kıyılarımızın tür çeşitliliğinin, farklı habitat tiplerinin biyoçeşitliliğe olan katkılarının ve yabancı türlerin etkisinin daha doğru tespit edilebilmesi ve değerlendirebilmesi için önemli bir araç olduğunu ve bu yaklaşım sayesinde daha fazla ve sınanabilir bilgiler üretilebileceğini ortaya koymaktadır.