Türkiye'nin Kürt sorununun kökenleri(1908-1923 dönemi)

ÖzetBu çalışma, Türkiye'nin yüz yüze kaldığı en temel sorun olan Kürt meselesinin tarihsel gerekçelerinin ne olduğunu, sorunun ortaya çıkmasında uluslararası boyutun ve iç dinamiklerin etkisinin olup olmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu açıdan, Osmanlı modernleşmesinin ve homojen bir toplum inşa etme projesiyle hareket eden Kemalist hareketin bu sorundaki katkıları/etkileri inceleme konusu yapılmıştır.Kürt sorununun tarihsel nedenlerine ilişkin önemli hadiselerin yaşandığı 1908-1923 arası periyot, çalışmanın esas inceleme dönemidir. Bu dönemde Kürtler, Osmanlı İmparatorluğu'nun kaderini belirlemede İttihat ve Terakki Cemiyeti ile birlikte hareket etmiş; fakat İttihatçıların siyasal tercihlerinin bir süre sonra etnik Türk milliyetçiliğine doğru kayması bazı Kürtlerin bağımsız örgütlenmesine neden olmuştur. Birinci Dünya Savaşı sonrasında imzalanan Sevr Antlaşması'nda ilk defa uluslararası bir metine geçen Kürtler, burada umduğunu bulamayıp Kurtuluş Savaşı'nda Türklerin safında yer almışlardı. Fakat Kürtler, savaş sonrasında imzalanan Lozan Antlaşması'yla azınlık statüsü elde edemedikleri gibi, o döneme kadarki mevcut kültürel ve siyasal haklarından da mahrûm kalmışlardır.Anahtar Kelimeler: Kürt örgütleri, Kürt isyanları, Kürt milliyetçiliği, Kürt sorunu.