Türkiye'nin Sahra güneyi Afrika dış politikası: Konstrüktivist bakış açısından sivil toplum kuruluşlarının rolü

1998 yılında Türkiye'nin aldığı `Afrika'ya açılım planı' kararıyla Türkiye'nin dikkati bu bölgeye çekilmiş, yaklaşık yüz yıl unutulan bir kıta tekrar hatırlanmıştır. Aslında kıtayla ortak bir tarihi geçmişe sahip olduğundan dolayı, ilişkileri ilerletmek pek de zor olmamıştır. Bu bölgede Osmanlının yaklaşık 400 yıl Osmanlının hâkim güç olduğudüşünülürse bu etkinin ilişkilerde kendisini göstereceği kaçınılmaz bir gerçektir. Yine de ilk yıllarda ağır ilerleyen süreç 2000'li yıllara gelindiğinde Afrika, özelde Sahra güneyi Afrika Türkiye için çok yönlü dış politikasının yeni bir açılım kapısı olmuştur. Bu çerçeveden kıtayla ilişkileri arttırma adına karşılıklı üst düzey ziyaretlerin artması ve yeni büyükelçiliklerin devreye girmesi dışında bu bölge ülkelerinden öğrencilere devlet bursu sağlama gibi imkânlar seferber edilmiştir. Bu gibi etkinliklerin siyasi neticeleri de Türkiye'nin Birleşmiş Milletler (BM) genel kurulu geçici üyeliği için Sahra güneyi ülkelerinden blok halinde lehte oy alınmasıyla çok geçmeden görülmüştür. Bu etkinliklerin ekonomik sonuçları da, 12 kat artan ticaret hacmiyle kendini belli etmiştir.Gelişen Türkiye-Sahra Güneyi Afrika ilişkilerinde Türk sivil toplum kuruluşları (STK)'nın ne derece etkin olduğu ise, bölgede etkin birkaç sivil toplum kuruluşunun bölgeye yönelik faaliyetlerinin analizleriyle ölçülmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak ise sivil toplum kuruluşlarının Türkiye'nin güvenilen bir ülke olmasına önemli katkıları olduğu gibi, gelişen ticaret hacminde işadamlarının kurduğu sivil toplum kuruluşlarının etkisi tespit edilmiştir. Bu çerçeveden sivil toplum kuruluşlarının bölgeye yönelik etkinlikleri konstrüktivist perspektifle incelendiğinde ise, karşılıklı güven ortamına ve `biz' duygusunun oluşmasına zemin hazırladığı tespit edilmiştir. Ayrıca kamu diplomasisi potansiyelleri açısından sivil toplum kuruluşlarının etkinliklerinin önemli katkılar sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Konstrüktivizm, dış politika, Sahra güneyi Afrika, sivil toplum kuruluşları (STK), kamu diplomasisi.