Türkiye'nin Türk Cumhuriyetleri ile ticari ilişkilerinin analizi

Bu tezde, Türkiye'nin Türk Cumhuriyetleri ile (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan) ticari ilişkileri analiz edilmektedir. Bu devletlerin hepsi eski Sovyet Cumhuriyetleri olup özellikle üçünde çok zengin hidrokarbon rezervleri bulunmaktadır. Türkiye'nin dil, din, kültür temelli tarihi yakınlığı bulunan bu devletlerle ticari ilişkileri; özellikle son yıllardaki eğilimi, toplam dış ticaret hacmindeki payı, ticarete konu malların nitelikleri bakımından incelenmiştir. Ayrıca bu cumhuriyetlerin dış ticaret hacimlerinde Türkiye'nin yeri de ayrıntılı olarak tahlil edilmiştir. Çalışmada, dış ticaretin iktisat teorisi içindeki yeri, merkantilizmden yeni teorik yaklaşımlara kadar temel esaslarıyla anlatılmakta, Türkiye'nin dış ticareti hakkında genel bilgiler sunulmakta ve Türk Cumhuriyetleri ile dış ticaret ilişkileri yukarıdaki çerçevede analiz edilmektedir. Dünya ekonomisinin günden güne Asya ağırlıklı hâle gelmesi yanında, Türkiye'nin artan enerji ihtiyacının da Türkiye'yi, Asya'da özellikle Kafkasya-Türkistan bölgesinde daha sağlıklı ve verimli ticari ilişkiler geliştirmeye mecbur ettiği bu tezin sonuçlarından biridir. Bu devletlerin bağımsızlıklarının üzerinden geçen 25 yıla ve tarihî-kültürel yakınlık temelli söylemlere rağmen, Türkiye'nin bu devletlerle ticarî ilişkilerinin diğer ülke gruplarıyla (AB, Ortadoğu vb.) ilişkilere kıyasla oldukça geride olduğu tespit edilmiştir. Bu sorunun giderilmesi ve dış ticaret hacminin artması, karşılıklı olarak bu devletlerin de yapılan ticaretten mümkün olan en ileri düzeyde yararlanabilmesi için bazı öneriler de tezde mevcuttur.