Türkiye'nin yeni dönem büyüme ve inovasyon/yenilikten faydalanma stratejileri: Turizm sektörü

Schumpeter'in görüşlerinden etkilenen birçok iktisat yaklaşımında ekonomik büyüme ve teknolojik değişim ilişkisi incelenmektedir. Porter' e göre rekabet avantajı sürekli değişim, ilerleme ve geliştirme yoluyla yani inovasyon ile kazanılmaktadır. Uluslararası yatırımların yaygınlaşması ve farklı kültürlerarası alışverişin artması uluslararası turizm talebinin gelişmesinde önemli bir etken olmuştur. Amerika, Avrupa ve Asya-Pasifik bölgelerinin uluslararası turizm hareketliliğine bakıldığında öncelikli yönelim gösterilen bölgeler olduğu görülmektedir. Çalışmada, OECD Güney Avrupa ülkeleri, seçilmiş Asean ülkeleri, Çin ve Hindistan ülkelerinin 2010-2020 dönemleri baz alınarak inovasyon ve turizm gelirleri ile ekonomik büyüme ilişkisi panel veri analizi üzerinden incelenmiştir. Bağımlı değişken olarak ekonomik büyüme ; bağımsız değişkenler olarak kamu harcaması, sabit sermaye yatırımları, dış ticaret hacminin GSYH'ye oranı, iş gücüne katılım oranı, ortaöğretimde okullaşma oranı, patent sayısı, uluslararası turizm gelirleri ve kukla değişken (Küresel Pandemi 2020) kullanılmıştır. Dinamik panel veri analizinde (Kenae ve Runkle) gecikmeli bağımlı değişken, kamu harcaması, beşerî sermaye, inovasyon, turizm talebi ve sabit değer bağımlı değişkeni açıklamakta anlamlıdır. Değişkenlerdeki %1'lik artış bağımlı değişken ekonomik büyümeyi açıklamada kamu harcamaları negatif (%-0,931), beşerî sermaye pozitif (%0,116) ve turizm talebi pozitif (%0,498) etkilemektedir. İnovasyon değişkenindeki bir birimlik artış ekonomik büyüme değişkenini -3,568 birim azaltmaktadır. Analiz sonuçları, turizmin ekonomik büyümeyi arttırdığını göstermektedir.