Türkiye'de nohut yetiştiriciliği yapılan bölgelerde solgunluk ve sararmaya neden olan Fusarium oxysporum f. sp. ciceris'in patojenik karakterizasyonu ve vejetatif uyum grupları'nın belirlenmesi

Nohutun solgunluk ve sararma hastalığı ajanı olan Fusarium oxysporum f. sp. ciceris'in (FOC) patojenik karakterizasyonu amacıyla 2015 ve 2016 yıllarında nohut yetiştirilen 37 ilde survey çalışmaları yapılmıştır. Ortalama hastalık şiddeti, insidansı ve yaygınlığı sırasıyla %3,24, %4,04 ve %53,90 olarak belirlenmiştir. Survey çalışmaları sırasında Mersin, Isparta, Aksaray ve Eskişehir illerinde solgunluk ve diğer illerde ise sararma semptomları gözlemlenmiştir. Sararma tipinde hastalık şiddeti ile bağıl nem (r=-0,25; p<0,01) ve yağışlı günler sayısı (r=-0,23; p<0,01) arasında negatif korelasyon; sıcaklık arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (r=0,383; p<0,01). Solgunluk tipinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Patojenisite testlerinde solgunluk ve sararma izolatlarının virülenslik seviyeleri farklı olmasına rağmen hastalık semptomları benzer olmuştur. Solgunluk izolatları (%49,43 DSI) sararma izolatlarına göre (%29,39 DSI) daha virülenttir. FOC ve patojenik olmayan F. oxysporum izolatlarının tek VCG'de bulunduğu Türkiye'den ilk kez rapor edilmektedir. Bu çalışma, FOC'in kompleks yapısını açıklamakta ve bu yıkıcı patojene karşı dayanıklı/tolerant nohut çeşitlerinin geliştirilmesine acil bir ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.