Türkiye'de özel sektör Ar-Ge harcamalarına yapılan devlet teşviğinin etkinliğinin değerlendirilmesi

Sürdürülebilir bir büyüme ve kalkınmayı tetikleyen en önemli unsurların başında verimlilik artışı gelmektedir. Kişi başı ekonomik üretimin iki temel girdisinden birisi olan verimlilik aynı zamanda sermayenin ne kadar etkin kullanıldığının göstergesi olarak da tanımlanabilir (Akçiğit, 2023). Verimlilik kapasitesini artırmanın en önemli yöntemlerinden bir tanesi yeni teknolojiler üretmek diğer bir deyişle inovasyon yapmaktır. Konu inovasyon olunca Araştırma-Geliştirme (AR-GE) harcamaları ayrı bir önem kazanmaktadır. Bu çerçevede tez çalışmamızda ilk olarak; Türkiye ve OECD genelinde özel sektör tarafından gerçekleştirilen AR-GE harcamaları ile kamu otoritesi tarafından özel sektör AR-GE harcamalarına verilen teşvik değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler kapsamında imalat sanayii özelinde doğrudan teşvik verilen sektörlerin teknoloji yoğunlukluları, teşvik verilen işletmelerin büyüklüklüleri, verilen teşviklerin sektördeki rekabet düzeyine etkileri ile dış ticaretteki teknoloji kırılımına yansımaları irdelenmiştir. İncelemeler sonucunda özet olarak; verilen doğrudan teşviklerin en fazla orta yüksek teknolojik sektörlerde yoğunlaştığı, AR-GE harcamalarının orta büyüklükteki işletmeler tarafından daha verimli kullanılmasına karşın teşviklerden en fazla büyük işletmelerin yararlandığı, en fazla doğrudan teşvikin verildiği sektörlerde teşviklerin piyasa yoğunlaşmasını azaltacak şekilde kurgulanmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.