Türkiye'de özelleştirme uygulamaları ve şeker fabrikalarında özelleştirmenin istihdam ve üretim üzerine etkileri

Dünya genelinde özelleştirme uygulamaları genel itibari ile 1970'li yıllardan itibaren ortaya çıkmıştır. İlk başta İngiltere ve Amerika'da ortaya çıkan özelleştirmeler, daha sonraları ise gelişmekte olan ülkelerde ve Doğu Avrupa ülkelerinde uygulanmaya başlanmıştır. Türkiye'de ise 1980 yılından itibaren uygulanmakta olan özelleştirme uygulamaları sosyal, siyasal ve ekonomik anlamda birçok değişikliğe neden olmuştur. Sosyal, siyasal ve ekonomik anlamda yaşanan bu değişiklikler farklı yorumlara ve farklı anlamlara çekilmiş bazı karışıklıkların ortaya çıkmasına sebebiyet vermiştir. Özelleştirmeler ile ilgili en büyük karışıklık ise KİT'lerde yaşanmış ve yaşanmaya devam etmektedir. KİT'lerin Türkiye ekonomisinde giderek artan ekonomik, sosyal ve siyasal sorunlara neden olması hem Türkiye ekonomisini hem de KİT'leri olumsuz olarak etkilemektedir. Türkiye'de özelleştirme konusunda ortak bir görüşe varılamaması özelleştirme sürecini daha zor bir hale getirmektedir. Özelleştirme ile alakalı tarafsız, bilimsel ve Türkiye ekonomisine uygun bir özelleştirmenin Türkiye ekonomisi için ne kadar önemli bir olgu olduğu ortaya çıkmaktadır. Özellikle KİT'lerde gerçekleştirilen özelleştirme politikası hem özelleştirilen KİT'lerde hem de Türkiye ekonomisinde gerçek anlamda istihdam, üretim ve verimlilik artışı sağlayıp sağlamadığı tartışma konusu olmuştur. Bu çalışmada çeşitli tarihlerde özelleştirilen Amasya, Kayseri, Konya, Kütahya, Adapazarı, Erzurum ve Erzincan Şeker Fabrikalarında özelleştirmenin istihdam edilen kişi sayısında ve üretilen şeker miktarlarında nasıl bir değişime yol açtığı, özelleştirme öncesi ve özelleştirme sonrası üretim ve istihdam verileri ele alınarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler neticesinde özelleştirme sonrasında bahsedilen yedi şeker fabrikasında istihdam ve üretim açısından arzu edilen olumlu bir sonuç elde edilmediği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Özelleştirme, Şeker Fabrikaları, Kamu İktisadi Teşebbüsleri, İstihdam, Üretim