Türkiye'de sağlığın finansmanı ve kamu hastanelerinin etkinlik analizi

Bu çalışma ile Türkiye'de uygulanmakta olan ?Sağlıkta Dönüşüm Programı'' sürecinde, Sağlık Bakanlığına bağlı Kamu hastanelerinin etkinlik ve verimliliklerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Özellikle son yıllarda kaliteli sağlık hizmeti sunabilmenin yanında, kısıtlı kaynaklarla maksimum fayda elde etme amacı, tüm sosyal kurumlar gibi kamu hastanelerinin de önceliği haline gelmiştir. Türkiye'de özellikle ?Sağlıkta Dönüşüm Programı? ile sağlık sektöründeki değişikler sonrası hastanelerin etkinliği inceleme konusu olmuştur. Girdileri azaltma yoluyla verimliliği artırma yönündeki planlamalar önem kazanmaktadır. Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerin finansman ve muhasebe yönetimleri her ilde döner sermaye saymanlıkları altında tek bir karar birimince sağlanmaktadır ve eğitim hastaneleri hariç kamu hastaneleri arası personel dağılımı homojendir. Buna bağlı olarak bu çalışmada Sağlık Bakanlığına bağlı kamu hastanelerinin 2005-2008 yılları arasındaki iller bazında etkinlikleri ölçeğe göre değişken getiri varsayımı altında girdi odaklı veri zarflama analizi ve Malmquist toplam faktör verimlilik endeksi ile ölçülmüştür. Etkinlik araştırmasında 2 girdi (yatak sayısı, hekim sayısı) ve 3 çıktı (poliklinikte muayene edilen hasta sayısı, yatak devir hızı, döner sermaye gelirleri) değişkeni kullanılmıştır. Analiz bulgularına göre, anılan süreçte Türkiye'de Sağlık Bakanlığına bağlı kamu hastanelerinin iller bazında ortalama etkinlik değerlerinde artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Kamu hastanelerinin finansmanı, Hastane verimliliği, Sağlıkta Dönüşüm Programı, Etkinlik, Verimlilik, Veri Zarflama Analizi, Malmquist Toplam Faktör Verimlilği Endeksi