Türkiye'de sağlık sektörü harcamalarının ekonomik büyüme ve kalkınma üzerine etkisi

Toplumların gelişmişlik düzeylerini gösteren en büyük parametrelerden birisi sağlıktır. Bir toplumun sağlık seviyesi ile ekonomik gelişmişlik arasında yakın bir ilişkinin olduğu bilinmektedir. Sağlık sektörünün ekonomideki önemi sağlık harcamalarındaki artış ve ekonomik kalkınmada beşeri sermayenin ön plana çıkması ile artmıştır. Ekonomik olarak gelişmiş bir toplumda sağlık için ayrılan kaynakların arttığı gibi, bireylerin sağlık bilincinin de buna paralel olarak yükseldiği görülmektedir. Temel sağlık göstergelerinde ilerleme kaydedebilmek için gerçekleştirilen sağlık harcamalarının yapısının belirlenmesi ve bu harcamaları etkileyen faktörlerin tespit edilmesi önem arz etmektedir. Sağlık ve kalkınma birbirini karşılıklı olarak etkileyen iki olgudur. Sağlıklı olmak bireyler ve toplumlar için bu kadar önemli olduğundan, sağlık ekonomisi ve sağlık harcamaları üzerine politika üretenlerin dikkatini her geçen gün daha fazla çekmektedir. Aynı zamanda ülkelerin sağlık düzeyinin gelişmiş olması verimliliğe ve dolayısıyla ülke kalkınmasına olumlu bir katkısı olmaktadır. Bir ülkenin sağlık harcamalarının yapısı ortaya konarken sağlık sistemlerinin belirleyici unsur olması sebebiyle, bu çalışmada öncelikle Türkiye'nin sağlık sistemi hakkında bilgi verilmiş daha sonra sistem içerisinde gerçekleştirilen sağlık harcamaları ortaya konmuş ve gelişmiş toplumlarda giderek önem kazanan sağlık ekonomisi hakkında açıklamalarda bulunulmuştur. Aynı zamanda Sağlık Harcamaları ile Ekonomik Büyüme arasındaki ilişki de incelenmiştir. Böylelikle Sağlık belirleyicileri ve OECD karşılaştırmalarına yer verilmiş ve çalışmanın amacı doğrultusunda sağlık ekonomisi ile ilgili istatistiki verilerden faydalanılarak, mevcut durum ve gelişmeler incelenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda sağlık harcamalarının finansmanında en büyük rolü üstlenen sağlık harcamalarına yer verilmiş ve böylece Türkiye'nin sağlık bakımından durumu konusuna bir ışık tutulmaya çalışılmıştır. Buna bağlı olarak sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin incelenmesi ve Türkiye örneği üzerinden ortaya konmak istenmiştir. Son bölümde ise sağlık harcamaları ve kalkınma arasındaki ilişki istatistiki verilere dayalı olarak incelenmekte olup, sağlık hizmetleri ve sağlık harcamalarının artış nedenleri ile sağlık ve kalkınma ilişkisi ortaya konmuştur. Bu değerlendirme sonucunda sağlık ve ekonomik göstergelere göre Türkiye'deki sağlık harcamalarının olumlu ya da olumsuz etkileri ARDL Sınır testi yaklaşımı kullanılarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler : Sağlık, Ekonomik Kalkınma, Ekonomik Büyüme, Sağlık Harcamaları