Türkiye Selçuklu ve Beylikler devrinde kitap kültürü ve ithâf geleneği

İnsanlığın varoluşundan bu yana kitaplar oldukça önemli bir konuma sahip olmuştur. Geçmişten günümüze muhtelif konularda yazılan ve çeşitli çevrelerde toplu ya da bireysel olarak okunan kitapların varlığı bilinmektedir. Bu kitapları nizamlı bir vaziyette okur kitlesi ile buluşturabilmek adına farklı İslâm coğrafyalarında kütüphaneler kurulmuştur. Halk kesiminin hizmetine sunulan kitapların yanında şahıslara özel yazılan ve onların hususi kütüphanelerinde yer alan kitaplar da mevcuttur. Ana temamız olması hasebiyle bu çalışma da Türkiye Selçuklu ve Beylikler devrinde kitap, kütüphane, müellif, ithâf geleneği ve okuma faaliyetleri ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünde; İslam Dünyasında kitap ve kütüphane ana başlığı altında iki alt başlığa yer verilmiştir. İlk alt başlıkta literatür taraması akabinde kütüphanenin sözcük tanımları yapılmıştır. Yanı sıra kütüphanelerin işlevi, görevlileri ve türlerine dair bilgiler de bölümün çerçevesinde yer almıştır. Diğer alt başlıkta ise İslâmi devirden Beylikler dönemine uzanan süreçte kurulan kütüphaneler ve kitap varlıkları irdelenmiştir. İkinci Bölümde, Türkiye Selçuklu ve Beylikler döneminde yazdıkları kitaplar ile ilim câmiasının önde gelen müelliflerinin biyografileri, bahsi geçen devirde vücuda getirdikleri farklı türlerdeki eserleri ve muhtevalarına ait ayrıntılar ele alınmıştır Üçüncü Bölümde, Okuma kültürü ekseninde Türkiye Selçuklu ve Beylikler devrinde bilhassa devlet erkânınca kitaba ve müellifine duyulan hürmete istinâden yapılagelen ithâf geleneği konusuna yer verilmiştir. Sonuç kısmı, ithâf edilen kitaplar, müellifleri ve ithâf edilen şahısların yer aldığı tablo, tez kapsamında bahsi geçen birkaç kitap görselinin yer aldığı ekler ve kaynakça ile çalışma nihâyetlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türkiye Selçuklu Devleti, Beylikler, Kitap Kültürü, Kütüphane, Kitap İthâf Geleneği