Türkiye Türkçesinde edatlarla kurulan söz varlığı

Edatlarla kurulan söz varlığının Türkçemizin önemli iki sözlüğü Türkçe Sözlük (TDK) ve Misalli Büyük Türkçe Sözlük içinden taranarak tespiti yapılmıştır. Bu çalışmayla görevli, kapalı, donmuş vb. olarak ifade edilen edatların da dile ciddi katkılar sağladığı görülmüştür. Sözlüklerden yapılan tarama, birçok örneği karşımıza çıkarırken sözlükler arasındaki farklılıkları da gözler önüne sermiştir. Sadece sözlüklerin birinde bulunan diğerinde olmayan, her iki sözlükte de bulunan ve her iki sözlükte de bulunmayan söz varlığının belirlenmesi dilin ve kaynakların birbirini tamamlar nitelikte olması adına değerli bir kazanımdır. Çalışma esnasında elde edilen örnekler kavramsal, tematik ve yapı bakımından ayrılıp sınıflanmış, işlenmesi kolaylaştırılmıştır. Ayrıca sözlüklerin çaprazlama durumları yani içeriğinde olan ve olmayan, ortak söz varlığı da tespit edilmiştir. Kullanım ve örnek çokluğuna göre her iki sözlüğün de aynı söz varlığına karşılık olarak verdiği ortak anlamlarının yanında sözlüklerin birbirinden farklı veya fazla anlamları da aynı sözcüğün anlamına eklenmiştir. Genel olarak sözcük türleri özel olarak da edat üzerinde durulmuştur. Ayrıca edatların sınıflandırılmasındaki görüşlere de yer verilmiştir. Çalışmanın özünü oluşturan edatlarla kurulan söz varlığı önce kavramsal olarak incelenmiştir. Tematik incelemede ise örnekler ortak özellikleri ile gruplandırılmış anlamsal farklılıkları belirlenmiştir. Belirlenen ölçütlerle edatlar görevli de olsalar birlikte kullanıldıkları adlarla yepyeni anlamlar oluşturabilmektedirler. Sonuçta görülmüştür ki iki sözcüğün toplamından çoklukla yeni bir anlam çıkmaktadır. Sözlüklerde madde başı ve iç madde olarak yer alan bu yapılar Türkçenin söz varlığında önemli bir yer tutmaktadır. Anahtar Sözcükler : edat, sözcük türleri, sözcük bilgisi, söz varlığı, söz yapısı, anlam