Türkiye'de yabancıların sınır dışı edilmesi kararlarına karşı başvuru yolları

Uluslararası hukukta kabul edildiği üzere devletler hükümranlık yetkisine dayanarak yabancıları sınır dışı edebilmektedir. Sınır dışı etme işleminde devletin yetkisi sınırsız olmayıp, her devletin iç hukukundaki düzenlemeler ve uluslararası sözleşmeler tarafından getirilmiş sınırlamalar doğrultusunda kullanılmaktadır. Türk Hukukunda sınır dışı etme konusu, önceki mevzuat düzenlemelerinin güncel sorunlar ve gelişmeler karşısında yetersiz kalması üzerine detaylı ve kapsamlı şekilde 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nda düzenlenmiştir. Temelde söz konusu kanun esas olmakla birlikte sınır dışı etme konusunda bazı durumlarda özel kanunlarda ve uluslararası sözleşmelerde yer alan kurallar dikkate alınmaktadır. Yabancıların kişi güvenliği ve seyahat özgürlüğü üzerinde ağır sonuçları bulunan sınır dışı etmeye karşı insan hakları alanındaki gelişmeler doğrultusunda geri gönderme ve toplu sınır etme yasağı gibi belli güvenceler sağlanmıştır. Sınır dışı etmeye karşı yabancının kendini savunması için başvuru yollarının olması önem taşımaktadır. Başvuru yolunun gösterilmesi tek başına yeterli olmayıp ayrıca etkili ve ulaşılabilir olmalıdır. Bunun içinde sınır dışı edilecek olan yabancıya gerekli usuli güvenceler tanınmalıdır. Sınır dışı işlemine muhatap olan yabancılar ile bu işlemi uygulayacak veya denetleyecek idarelere yararlı olması beklenilen bu çalışma üç bölüm olarak hazırlanmıştır. İlk bölümde Türkiye'de sınır dışı etmeye ilişkin genel bilgiler, ikinci bölümde sınır dışı etmenin hukuki dayanakları ve temel koruyucu ilkeler anlatılmıştır. Üçüncü bölümde sınır dışı etme işlemine karşı yabancının kendini savunabilmesi için gerekli olan idari ve yargısal başvuru yolları ele alınmıştır. Etkili ve bağlayıcı sonuçları olan yargısal başvuru imkânı kapsamında ilk olarak YUKK'taki olağan yargı yolu olan idare mahkemelerine başvuru, daha sonra ise olağanüstü yargı yolu olarak Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne bireysel başvuru, bu yargı mercilerinin verdiği kararlar ve sonuçları detaylı şekilde incelenmiştir.