Türkiye'de yayılış gösteren bazı Ixodes (Acari: Ixodida) türlerinin 16S rDNA gen bölgesine dayalı moleküler analizi

Keneler (Acari: Ixodida), hem hayvan hem de insan sağlığı açısından önemli ektoparazitlerdir. Özellikle Ixodes cinsine ait türler çok sayıda zoonotik hastalık ajanının vektörü olarak bilinmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de yayılış gösteren bazı Ixodes türlerinin 16S rDNA gen bölgesine dayalı moleküler analizlerinin gerçekleştirilmesi, türlerin sistematik durumlarının ortaya konulması ve filogenetik ilişkilerinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Edirne, Samsun, Tokat, Niğde, Bolu, Amasya, Tekirdağ, Ordu ve Sivas illerinden; kemirgenler, kuşlar, yarasalar ve insanlar gibi farklı konak canlılar üzerinden toplanan Ixodes türlerine ait bireylerden DNA izolasyonu yapılmıştır. Örneklerin 16S rDNA gen bölgesi Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) yöntemi ile çoğaltılmış; ileri (forward) ve geri (reverse) primerler kullanılarak çift yönlü dizileme işlemleri gerçekleştirilmiştir. Her bir örneğe ait diziler BioEdit programında hizalanarak konsensüs diziler elde edilmiştir. Bu diziler, NCBI GenBank veritabanında yer alan Ixodes türlerine ait 16S rDNA dizileri ile karşılaştırılmış ve benzerlik analizleri BLASTn aracıyla yapılmıştır. Elde edilen diziler ile GenBank veritabanındaki benzer diziler arasındaki filogenetik ilişkiler, MEGA 11 programı kullanılarak filogenetik ağaçlar üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen veriler, taksonomideki öncelik (priority) kuralı çerçevesinde I. redikorzevi'nin I. acuminatus'un sinonimi olması gerektiğini ve Türkiye'deki I. redikorzevi kayıtlarının I. acuminatus olarak revize edilmesinin uygun olacağını göstermiştir. Ayrıca, Türkiye'de varlığı bildirilen Ixodes festai, I. eldaricus, I. vespertilionis, I. inopinatus, I. kaiseri, I. trianguliceps ve I. laguri türlerinin teşhislerinin moleküler olarak da doğrulanmış ve bu türlerin genetik çeşitliliğinin belgelenmesi açısından önemli katkılar sunmuştur. Bu çalışma, Türkiye'de varlığı bilinen Ixodes türlerinin bir kısmının moleküler açıdan analiz çeşitliliğinin belirlenmesi, kriptik türlerin ayırt edilmesi ve potansiyel hastalık vektörlerinin tanımlanması açısından önemli katkılar sunmaktadır. Ayrıca, moleküler sistematik yaklaşımların klasik morfolojik yöntemlerle birlikte kullanımının tür teşhisinde daha güvenilir sonuçlar sağladığı vurgulanmaktadır.