Türkiye'ye karşı açılan haksız rekabet soruşturmaları ve ihracata yönelik teşvik (Devlet desteklerinin) uygulamalarının analizi

Dış ticaret; ihracat olarak nitelendirilen dış satım ve ithalat olarak nitelendirilen dış alımdan oluşur ve dış ülkelerle mal, hizmet bazında yapılan ticaret akımlarının USD bazında değerlendirmesini içerir. Bir ülkenin ekonomik ilişkilerinin önemli bir bölümünün, dış ticaret istatistiklerinde gözlemlenmesi mümkündür. Ekonomik kalkınmanın sağlanması ve yüksek milli gelire sahip olmamın yolu olarak görülen dış satım anlamına gelen ihracat; ülkemiz adına büyük öneme sahiptir. Ekonomik büyüme dış ticareti etkilediği gibi dış ticaret de ekonomik büyümeyi etkileyebilir. Dış ticaretin statik ve dinamik olmak üzere iki yararı vardır. Statik yararı karşılaştırmalı üstünlükler teorisine gore bir uluslararası uzmanlaşma ve işbölümünün bir defalık yararını ifade etmektedir. Statik yararı bir defalık olmasına karşın dinamik yararlar fazla ve süreklidir. Bu faydalar en çok GOÜ'lerde farkedilebilir. 1980'li yıllardan itibaren kalkınmasını ihracat dayalı kalkınma moeli çerçevesinde belirleyen Türkiye; uygulanan bu politika sonucunda önemli aşamalar kaydetmiş bulunmaktadır. Gelişmekte olan ülkeler genelinde ağırlık kazanması ve özellikle son dönemlerde peş peşe yaşanan ekonomik dalgalanmalar uluslararası ticarette rekabetin yoğunlaşmasını, korumacılık eğilimlerinin artmasını ve sonuçta uluslararası ticaretin daha dinamik ancak daha karmaşık bir yapıya bürünmesine yol açmıştır. Dünya ticaretinde jeopolitik ve jeoekonomik gelişmelerin birbirinden bağımsız hareket edemez hale geldiği günümüzde, dünya ticaetinden daha fazla pay almak için dünyadaki gelişmeleri dikkatle takip etmek, gerekli stratejileri belirlemek başarılı bir ekonomik modelin anahtarı konumuna gelmiş; küreselleşme ile innovasyon, özgün ve katma değeri yüksek ürünlerin üretimi ile ihracatı ülkelerin zenginleşmesinin vazgeçilmez unsuru olmuştur. Ülkemizde 1980'lerle birlikte ihracata dayalı büyüme modeli tercih edildiğinden ötürü ihracat ve ihracatı teşvik önem arz etmektedir. Bu çalısmada ihracat tesvikleri teknik olarak incelenecek, mevcut uygulamalar; uluslararası mevzuat çerçevesinde değerlendirilecek ve Türkiye'ye karşı açılan soruşturmalar ve Türkiye'nin açtığı soruşturmalara değinilerek uygulamalarda karşılaşılan sorunlara değinilip uygulamaların ihracata daha fazla katkı sağlaması yönünde çözüm önerileri üzerinde durulacaktır. Anahtar Kelimeler: İhracat, İthalat, Ekonomik Büyüme, Uluslar arası Rekabet, Küreselleşme, Dış Ticaret Politikası, AB.