Türkiye'de yerel yönetim denetiminin güçlendirilmesinde ombudsmanlık sisteminin uygulanabilirliği

Yerel yönetimlerin denetlenmesi konusu, dünyada yaşanan gelişim ve değişimlere paralel olarak, Türkiye'nin de bu değişime giderek ayak uydurma çabası içerisine girdiği bir alandır. Yerel yönetimlere verilen önem arttıkça, ona daha fazla yetki ve sorumluluk yüklenmek istemektedir. Yerel yönetimlere verilen görevlerin daha etkili ve verimli kullanılabilmesi için yerel yönetimlerin denetlenmesi büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, yerel yönetimlerden kaynaklanan şikayetlerin hızlı ve pratik olarak çözülmesi, yerel demokrasinin gelişimine katkı sağlamaktadır. Dünyada ve Türkiye'de yerel yönetimler değişik şekillerde denetlenmektedir. Ombudsman, aslında uygulandığı ülkelerde daha çok vatandaşların kötü yönetime karşı korunmasını ve yönetimin iyileştirilmesini üstlenmektedir. Ombudsman denetimini diğer denetim yöntemlerinden üstün kılan başlıca özelliği, sahip olduğu yetkileri bağımsız ve tarafsız kullanması, kolay ulaşılabilir olması, yönetim-vatandaş ilişkilerini geliştirmesi, bireylerin yönetime olan güvenlerinin sağlanması ve sunulan hizmetlerde kalitenin ve verimin sağlanmasına yardımcı olmasıdır. Uzun bir geçmişe sahip olan ombudsmanlık sisteminin ortaya çıkmasından bugüne kadar gelinen zaman içinde ombudsmanlığın dünyada değişik adlar ve farklı uygulamalar altında hızla yayıldığı bilinmektedir. Bazı ülkelerde yerel yönetimlerin üstlendikleri görev ve yetkilerin artması nedeniyle yerel yönetimlerin denetlenmesinde etkin ve hızlı çözümler bulmak amacıyla yerel yönetim ombudsmanının kurulması yoluna gidilmektedir. Yerel yönetim ombudsmanı, yerel yönetimlerin kötü işlemesinden kaynaklanan sorunları çözmekte, kötü yönetim karşısında zarar görmüş vatandaşın haklarını korumakta ve yerel yönetimlerin daha iyi işlemesini sağlamaktadır. Kendine özgü yapısı ve işleyişiyle dikkat çeken yerel yönetim ombudsmanının, dünyada farklı uygulamaları söz konusu olmuşsa da, bu kurumun Türkiye'de de uygulanması, yerel sorunların çözümüne büyük kolaylık ve işlerlik sağlayabilecektir. Bu araştırmada, öncelikle Türkiye'de yerel yönetim birimlerinin daha iyi denetlenmesinin sağlanmasında, daha etkili ve verimli bir şekilde denetim sisteminin oluşturulmasında, yönetimin işlerinin daha kaliteli bir şekilde sunulmasında yerel yönetim denetçiliğinin oluşturulması ve sunacağı katkılar incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yerel Yönetimler, Yeni Kamu Yönetimi, Denetim, Ombudsman, Yerel Yönetim Ombudsmanı.