Türkiye'de yerel yönetimlerin denetimi ve yerel yönetim ombudsmanı

Bu çalışmada, Türkiye'de yerel yönetimlerin denetimi ve bu denetim içerisinde yerel yönetim ombudsmanının nasıl bir konumda olabileceği konusu ayrıntılı bir şekilde incelenmektedir. Çalışmada, Türkiye'de yerel yönetimlerin denetiminde ortaya çıkan sorunların çözümünde ve yönetimin iyileştirilmesinde oluşturulabilecek bir yerel yönetim ombudsmanının uygulanabilirliliği ve sağlayabileceği katkıların ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu amaçla yapılan çalışma, geleneksel yapılarını koruyan köy idareleri kapsam dışında olmak üzere, Türkiye'de yerel yönetimlerin denetiminde mevcut denetim mekanizmalarının işleyişi ve bu işleyişte ortaya çıkan yetersizliklerin giderilmesinde kurumu uygulayan ülkelerden uygun örnekler de verilerek yerel yönetim ombudsmanının sağlayabileceği katkıları belirlemeye yönelik kuramsal bir çalışmadır. Çalışma, ombudsmanlık kurumu hakkında daha detaylı ve tanıtıcı bilgilerin elde edilmesinde, Türkiye'de oluşturulabilecek yerel yönetim ombudsmanı için uygun bir modelin belirlenmesinde önemli katkılarda bulunabilecektir. Çalışmanın birinci bölümünde, Türkiye'de yerel yönetimlerin denetimi, teori ve mevcut uygulaması açısından geniş şekilde ele alınmaktadır. Bu bölümde, denetimin kavramsal çerçevesi ortaya konularak, Türkiye'de yerel yönetimlerin denetlenme şekilleri, denetimi gerçekleştiren organlara göre ayrıntılarıyla incelenmektedir.İkinci bölümde, ombudsmanlık kurumunun ortaya çıkışı ile tarihi gelişim süreci ve ombudsman türleri ele alınarak, yerel yönetim ombudsmanının işlevleri ve işleyişi, ombudsmanlık kurumunun genel özellikleri de dikkate alınarak incelenmektedir. Ombudsmanlık kurumu, bağımsız ve tarafsız olması yanında kolay, masrafsız ve hızlı işleyen yapısı ile, uygulandığı ülkelerde yönetimi etkin ve verimli şekilde denetlemekte ve yönetimin iyileştirilmesine önemli katkılar sağlamaktadır. Bu bağlamda, Türkiye'de oluşturulacak bir yerel yönetim ombudsmanı için, üniter bir yönetim sistemine sahip ve yerel yönetimlerine geleneksel olarak önem veren, yerel yönetim ombudsmanını başarılı bir şekilde uygulayan İngiltere'nin yerel yönetim ombudsmanı uygulaması, diğer ülkelere göre daha detaylı şekilde ele alınmakta ve incelenmektedir. Üçüncü bölümde, yerel yönetim ombudsmanının Türkiye'de uygulanabilirliği ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Türkiye'de ombudsmanlık kurumu ve yerel yönetim ombudsmanı oluşturma amacıyla yapılan çalışmalar ele alınmakta ve Türkiye'de oluşturulacak yerel yönetim ombudsmanının, yabancı ülke uygulamaları da dikkate alınarak nasıl bir yapıya ve işleve sahip olması gerektiği ile ilgili olarak öneriler getirilmektedir. Çalışmanın sonuç kısmında, Türkiye'de yerel yönetimler için oluşturulacak bir yerel yönetim ombudsmanı, uygun yasal düzenlemelerin yapılması durumunda, yerel yönetimlerin denetiminde ortaya çıkan sorunların çözülmesine önemli katkılar sağlayabileceği, yerel yönetimlerde yönetimin iyileştirilmesinde büyük rol oynayacağı, kötü yönetim uygulamalarının azalmasında ve halkın hizmet memnuniyetinin artmasında olumlu rolünün olabileceği hususunda öngörülerde bulunulmaktadır. Türkiye'de yerel yönetim ombudsmanı oluşturmadan önce, kurumun kamuoyuna iyi bir şekilde tanıtılarak benimsetilmesinin, Türkiye'nin yerel yönetim sistemine ve halkın beklentilerine uygun bir modelin oluşturulmasının gerektiği vurgulanmaktadır.