Türkiye'de yerfıstığı üretim ekonomisi

Bu çalışmada, Türkiye yerfıstığı üretiminin yaklaşık %80'ini oluşturan Adana, Osmaniye ve İçel illerinde yerfıstığı üretimi yapan tarım işletmeleri nicelenerek, bu işletmelerde yerfıstığı üretim faaliyetinin ekonomik yapısı ve sorunları ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular çerçevesinde yerfıstığı üretim faaliyetine yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, incelenen İşletmelerin ortalama işletme arazisi 117,05 da ve yerfıstığı arazisi 66,11 da'dır. İşletmelerde I.' Ürün olarak yetiştiriciliği yapılan yerfıstığı ekim alanları, toplam yerfıstığı ekili alanlarının %60,62'sini ve II. ürün yerfıstığı ekili alanları ise %39,38'sini oluşturmaktadır, İşletmelerin yetiştirdiği yerfıstığı çeşitleri NC-7 ve Çom çeşitleridir. Yerfıstığı üretiminde ortalama verim 287,37 kg/da olarak belirlenmiştir. Yerfıstığı yetiştiriciliği yapan işletmelerin aktif sermayesi, ortalama 120.906 milyon TL'dir. Bunun %83,97'sini çiftlik sermayesi ve %16,03'ünü işletme sermayesi oluşturmaktadır. İşletmeler yerfıstığı üretiminde 65,39 saat/da işgücü ve 4,49 saat/da çekigücü kullanmışlardır. İşletmelerde dekara ortalama gayrisafi üretim değeri 197.171.000 TL ve üretim masrafları 157.280.000 TL'dir. Üretim masraflarının %74,77'sini değişen masraflar ve %25,23'ünÜ sabit masraflar oluşturmaktadır. 1 kg yerfıstığı üretim maliyeti 535.445 TL olarak belirlenmiştir. İşletmelerin yerfıstığı üretimindeki ortalama mutlak karı 36.891.129 TL/da ve nisbi karı ise %123,46'dır. Yerfıstığı ve başlıca rakip ürünlerinin fiyat parkelerine göre yerfıstığı fiyatlarının dönem basma göre dönem sonunda soya ve pamuk fiyatlarından daha fazla arttığı, ancak mısır fiyatlarından daha az arttığı belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler; Yerfıstığı Maliyeti, Üretim Ekonomisi, Karlılık, Fiyat Analizi