Türkiye'de yetişen endemik (Nepeta nuda subsp. lydiae) bitkisine ait farklı ekstrelerin antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi ve fenolik bileşik içeriklerinin ile analizi

Nepeta nuda subsp. lydiae bitkisinin antioksidan aktivitelerini belirlemek için ABTS (2,2´-azinobis 3-etilbenztiyoazolin-6-sülfonik asit) radikal giderme aktivitesi, DPPH (1,1-difenil-2-pikril-hidrazil) serbest radikal giderme aktivitesi, FRAP (ferrik iyonları indirgeme gücü) ve CUPRAC (kuprik iyonları indirgeme kapasitesi) biyoanalitik metotları in vitro olarak çalışıldı. Antioksidan çalışmalarda sonuçlar standart antioksidanlar BHA, BHT ve askorbik asit ile karşılaştırıldı. Bu çalışmada Nepeta nuda subsp. lydiae bitkisinin liyofilize su ekstresinin DPPH radikal giderme aktivitesi ve kuprik (Cu2+) iyonlarını indirgeme kuvveti orta düzeyde, ABTS radikal giderme aktiviteleri ile ferrik (Fe3+) indirgeme kuvveti ise düşük seviyede aktivite gösterdiği tespit edildi. Bununla beraber ekstrelerin antimikrobiyal aktiviteleri disk difüzyon yöntemi ile belirlendi. Bu çalışmada, Nepeta nuda subsp. lydiae ekstresi B.megaterium'a karşı en yüksek anti-bakteriyel aktivite sergilerken en düşük etkisini P. aeruginosa ve K. pneumoniae'ye karşı sergilemiştir. C.albicans'a karşı yüksek antifungal aktivite gösterirken Y. lipolytica ve S. cereviciae'a karşı herhangi bir etki göstermemiştir. LC-MS/MS analiz metodu ile Nepeta nuda subsp. lydiae bitkisinin fenolik içerik analizi yapıldı. Kuinik asit, klorojenik asit, rosmarinik asit ve kumarik asit en çok bulunan fenolik bileşikler oldu. Kafeik asit, kaempferol, luteolin, apigenin, rhamnetin ve krisin fenolik asit miktarları nisbeten daha az olduğu belirlendi. Sonuç olarak Nepeta. nuda subsp. lydiae ekstreleri yüksek miktarda fenolik bileşik içermeleri biyolojik faaliyetler ile ilişkilendirilebilir. Anahtar Kelimeler: Antioksidan aktivite, Antimikrobiyal aktivite, Fenolik bileşik, Nepeta nuda, Radikal giderme.