Türkiye'de yoksullukla mücadelede uygulanan mali politikaların ulusal kalkınma planları üzerinden değerlendirilmesi

Yoksulluk sorunu çoğu ülkede olduğu gibi Türkiye'de de mücadele edilmesi gereken sorunların başında gelmektedir. Yoksulluk bir taraftan bireylerin ekonomik, sosyal, siyasal hayata katılımını zorlaştırırken, diğer taraftan da toplumsal refahı olumsuz etkilemektedir. Yoksulluğun nedenleri ve yoksullukla mücadele politikaları her ülkenin sosyoekonomik yapısına göre farklılıklar göstermektedir. Yoksullukla mücadelede kamu harcama ve vergi politikaları yaygın olarak kullanılan temel politika araçlarıdır. Türkiye'de planlı kalkınma dönemine başlandığı 1970'li yıllardan beri kalkınma planlarında yoksullukla mücadelede mali araçlar ön plana çıkmıştır. Bu çalışmada Türkiye'de yoksullukla mücadelede öngörülen mali politikalar, şimdiye kadar hazırlanan on bir adet "Ulusal Kalkınma Planı" üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışma bulgularına göre, Türkiye'de yoksullukla mücadeleye dönük doğrudan politika uygulamalarına Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planıyla birlikte başlandığı görülmektedir. Ayrıca, bu plan ile birlikte kalkınma planlarında gelir dağılımı ve yoksulluk konusu birlikte ele alınmaya başlanmıştır. Türkiye'de yoksullukla mücadelede öne çıkan politika eğiliminin ise sosyal yardım ve hizmet mekanizması olduğu görülmüştür. Öte yandan hemen hemen bütün kalkınma planlarında yoksul dostu bir vergi sisteminin oluşturulmasına yönelik öngörülere yer verilmiş olmasına rağmen, bu konuda yeterince başarı sağlanamamıştır.