Türkiye'de yönetimde kadın olmak: Turizm sektörüne yönelik bir durum çalışması

Ülkemizin lokomotif sektörlerinden biri olan turizm sektörü aynı zamanda kadın çalışanların en yoğun olarak istihdam edildiği alanlardan biridir. Fakat söz konusu kadın çalışanların yönetim kademelerinde temsili noktasında yetersizlikler yaşanmaktadır. Kadın yöneticiler genellikle alt ve orta düzey kadrolarda yoğunlaşırken özellikle karar verici tepe yönetim pozisyonlarında kadınların temsili sınırlı kalmaktadır. Buradan hareketle araştırmanın amacı, Türkiye'de faaliyet gösteren konaklama işletmelerinin tepe yönetimlerinde yer alan kadın yönetici sayısının yetersizliğinin nedenlerini anlamaktır. Ayrıca araştırma problemine eşlik eden 10 adet alt problem ile hâlihazırda yöneticilik pozisyonunda bulunan kadın yöneticilerin bakış açıları ile turizm sektöründe "kadın yönetici olma" kavramı çözümlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada kadın yöneticilerin bu pozisyonlara gelme öyküleri, iş ve aile yaşam dengelerini nasıl sağladıkları, turizm sektöründe bir kadın çalışan ve kadın yönetici olmayı zihinlerinde nasıl betimledikleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma nitel bir araştırma olup, bütüncül çoklu durum deseninde tasarlanmıştır. Bu amaçla Türkiye'nin farklı noktalarında bulunan konaklama tesislerinde görev yapmakta olan 20 kadın otel müdürü ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 10 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak teorik çerçeve ve bulgulara dayanan 10 tema ve bu temalara ilişkin kategori ve alt temalar üzerinden açıklanıp yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kadın çalışanların üst düzey yöneticilik pozisyonlarına yükselmeleri önünde bireysel, örgütsel ve toplumsal engeller bulunduğu ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda kadın yöneticiler kariyer süreçleri boyunca en çok işe alım ve yükselme aşamalarında ayrımcılık yaşadıklarını belirtmişlerdir. Bir diğer önemli sonuç da kadınların yoğun şekilde iş aile çatışması yaşamaları ve mutlaka aile ve eş desteği aramaları sonucudur. Buna ek olarak kadın yöneticilerin iş yaşamında kadın rol model eksikliklerinin olduğu tespit edilmiştir. Üst düzey pozisyonlarda bulunan kadın yöneticilerin en önemli stratejik özellikleri detaycılık, titizlik ve çok yönlü olma olarak belirlenmiştir. Son olarak yönetim pozisyonlarında kadın temsilinin artırılması adına yasal, örgütsel ve toplumsal alanda değişim ve düzenlemelerin yapılması gerekliliği ortaya çıkmıştır.