Türkiyede 1980 sonrasında yaşanan liberalizasyon sürecinde döviz kuru değerlerinin analizi

Liberalizasyon sözcük anlamı olarak; ürün ve faktör fiyatlarının piyasa koşulları tarafından belirlendiği, siyasi otoritenin ekonomiye müdahalesinin en aza indirildiği, yabancı ülkelerle her türlü ekonomik ilişkinin serbestçe kurulabildiği, ekonomideki hem reel hem de finansal kesimin piyasa güçlerine açıldığı faaliyetler bütünü olarak tanımlanmaktadır. Ekonomilerde gerçekleşen bu liberalleşme çalışmaları başlıca iki grup altında toplanmaktadır. Bunlardan ilki dış ticaretin liberalleşmesi iken diğeri finansal piyasalarda görüleşen liberalleşme şeklindedir. Bu çalışmada, finansal liberalizasyonun Türkiye özelinde döviz kurları boyutundan yarattığı etkiler ve etki kanalları ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç çerçevesinde; Çalışmanın ilk bölümünde liberalizasyon ile döviz kurlarına ilişkin teorik konular incelenmiştir. Bu bağlamda liberalizasyonun tanımı, liberalizasyon türleri, liberalizasyonun tarihsel gelişimi ve liberalizasyonu ölçme yöntemlerine yer verilmiştir. Bu bölümde ayrıca, döviz kuru sistemleri ile finansal liberalizasyonun döviz kurlarını etkileme kanalları teorik olarak ortaya konulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde; Türkiye ekonomisinin liberalleşme dönemleri ve bu dönemlerde liberalleşmeye yönelik düzenlemeler incelenmiştir. Bu bağlamda; 1923?1929 dönemi, 1950?1960 dönemi ve 1980 sonrası uygulanan liberalizasyon politikaları ele alınmış, liberalizasyon ile döviz kurları arasındaki ilişki Türkiye özelinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde öncelikle; liberalizasyona yönelik politikalar ile döviz kurlarını arasındaki ilişkileri inceleyen araştırmalara yer verilmiştir. Bu bölümde ayrıca konuya ilişkin bir ampirik çalışma yapılmış ve Türkiye'de reel döviz kurları ile liberalizasyon türleri için tanımlanmış değişkenlerin zaman serileri, en uygun durağanlık ve eşbütünleşme testleriyle sınanmıştır.