Ana dilleri Türkçe ve İngilizce olan yazarlar tarafından İngiliz dili eğitimi alanında yazılmış makalelerdeki edat türleri: Bir derlembilim çalışması

Bir metin koleksiyonu üzerinde yapılan çalışmalar anlamına gelen derlem dilbilimi tarihin ilk yıllarına dayanmaktadır. Bununla birlikte, bilimsel bir alan olarak, derlem dilbilimi, özellikle son altmış yılda bilgisayar teknolojisindeki gelişmelerin sonucu olarak gelişmiş ve büyük önem kazanmıştır. Bilgisayar teknolojisini aktif olarak kullanarak belirli bir alanda veya çeşitli alanlarda, belirli bir dilde veya farklı dillerde büyük hacimli metinleri bir araya getirmek, en sık veya en az kullanılan sözcükleri bulmak ve cümleleri uzunluklarına göre incelemek artık oldukça daha kolay olmakla birlikte bu tür çalışmalar daha kısa sürede yapılabilmektedir. Bu teknoloji aynı zamanda araştırmacıların dil özellikleri bakımından iki veya daha fazla dili karşılaştırmalarını ve toplanan farklı metinler üzerinde farklı amaçlar için değişik ilgili çalışma yapmalarını sağlamaktadır. Özgün dil verilerini analiz etmek bir dilde belirli öğelerin nasıl kullanıldığı hakkında farklı sonuçlar elde edilmesini sağlamaktadır. Derlem çalışmaları İngilizce öğretimi ve öğreniminde de kullanılmaktadır ve bugün İngilizce'yi kullananların çoğu dilbilgisi kitapları ve sözlükler gibi referans derlem kaynaklarından yararlanmaktadır. Edatlar ve türleri İngilizce'de önemli bir yere sahiptir ve edatlar Türkçe dâhil diğer bazı dillere kıyasla farklı özelliklere sahiptir. Bu çalışma, ana dilleri Türkçe ve İngilizce olan yazarlar tarafından İngiliz dili eğitimi alanında hazırlanmış makalelerde kullanılan yer ve hareket edatlarının, zaman edatlarının, mantıksal ilişkiyi gösteren edatların ve ortaç türünden edatların kullanım sıklığını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu derlem çalışmasında veriler 50'si ana dili Türkçe olan ve 50'si ana dili İngilizce olan yazarlar tarafından hazırlanmış ve rastgele seçilmiş toplam 100 makaleden toplanmıştır. Çalışmada sadece özet ve giriş bölümlerinde kullanılan edat türleri analiz edilmiştir. Veriler dil ögelerinin sıklık ve olasılıklarını analiz etmekte kullanılan Keyword in Context ve Log-likelihood olarak isimlendirilen ve bilgisayara yüklü veya internet tabanlı kullanılabilen yazılım programları kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçları ayrıca ana dili Türkçe olan ve ana dili İngilizce olan yazarların makalelerinde kullandıkları edat türlerinin dağılımını da göstermiştir. Çalışma, ana dilleri Türkçe ve İngilizce olan yazarların makaleleri arasında derlem büyüklükleri bakımından anlamlı bir fark olmasına rağmen ana dili Türkçe olan yazarlar tarafından yazılan makalelerin daha büyük bir derlem hacmine sahip olduğunu göstermiştir. Bunun yanında mantıksal ilişki gösteren edatlar her iki yazar grubunun makalelerinin özet ve giriş bölümlerinde tür olarak sık kullanımları yönüyle en göze çarpan edat türüydü ve bu edatlar arasında her iki grupta da "of" edatı en yüksek sıklıkta kullanılan edattı.