Üç Kürt (Kurmancca) romanında üç özgürlük anlatısı (Emekçi, Kürt, Kadın)

Özgürlük kavramı felsefe tarihi boyunca felsefi tartışmaların merkezinde yer almıştır. Bu kavramı kendi felsefesinin merkezine oturtan Hegel açısından "Dünya Tarihi özgürlük bilincindeki ilerlemeden başka bir şey değildir." Hegel "Tinin Görüngübilimi'nde" bilincin aşamalarını inceler. Özbilinç başlığı altında iki özbilincin kaşılaşması ve tanınma için giriştikleri mücadeleyi ele alır. Bu mücadeleyi efendi ve köle ilişkisi olarak tanımlar. Ona göre efendi ve kölenin tanınma için giriştikleri bu mücadele ancak bir devlet formunda çözülür. Devlette tikel ve tümel bütünleşmiş, bütün özbilinçler birbirlerini karşılıklı olarak tanımışlardır. Devlet ona göre Tanrı'nın yeryüzündeki yürüyüşüdür ve onda özgürlük olgusallaşmıştır. Bununla beraber Hegel'in özgürlük ile eşdeğer tuttuğu "devlet"inin de kendi içerisinde çelişkileri vardır. Ne Hegel'in devletinde ne de ondan sonraki modern devletlerde çelişkiler bütünüyle çözülememiştir. Hegel kendi devletinden kadınları kovarken orta sınıfı ise devletinin merkezine oturtmuştu. Bu nedenle ardılları, onun felsefesini kendi felsefelerini oluşturmada dayanak yaparken aynı zamanda da onun felsefesi eleştirilerin hedefi olmuştur. Marx ve Simone de Beauvoir gibi filozoflar kendi felsefelerini oluştururken Hegel'in Efendi Köle Diyalektiği'nden etkilenmişlerdi. Aynı zamanda postkolonyal kuramın en önemli temsilcileri olan Fanon, Memmi ve Césaire, sömürge ile sömürgecinin karşılaşmasının Hegel'in diyalektiği çerçevesinde incelenmesi gerektiğini düşünüyorlardı. Hegel'in diyalektiği bugün bile güncelliğini korumaktadır. Bu çalışma Hegel'in Efendi ve Köle Diyalektiği'nden yola çıkarak Kürt romanlarında özgürlük bilincinin hangi uğraklardan geçerek ilerlediğini göstermeyi amaçlıyor. Bu nedenle üç Kürt romanı seçilerek bu üç roman, üç toplumsal grubun özgürlük anlatısı açısından Goldmann'ın "Genetik Yapısalcı" yöntemiyle incelenmiştir. Bu yönteme göre bir edebi eser, bir toplumsal grubun ya da sınıfın dünya görüşünün anlatımıdır. Bir edebi yaratımın öznesi, bireysel olarak yazarın kendisi değil, kolektif öznedir. Goldmann'ın yöntemi sadece eserin içkin analizine değil, grubun toplumsal bilincinin oluşumuna yönelir. Bu bilincin oluşumu da ancak tarihsel ve toplumsal bir inceleme ile açığa çıkabilir. Bu bağlamda bu çalışmada Erebê Şemo'nun Jiyana Bextewar adlı romanı, Jan Dost'un Mijabad adlı romanı ve Çidem Baran'ın Lerizînên Tenêtiyê adlı romanı incelenmiştir Bu şekilde üç farklı toplumsal grubun dünya görüşü açısından, Kürt romanında özgürlük bilincinin gelişimi gösterilmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler Efendi ve Köle Diyalektiği, Marksizm, Milliyetçilik, Feminizm, Kürt Romanı