Component inventory planning model in aircraft maintenance, repair and overhaul company and a case study

Havacılık, birbirine bağlı operasyonlardan oluşan karmaşık bir sistemdir. Uçak bakımı bu sistemin en önemli ve hayati parçasıdır. Uçak Bakımı, düzenli aralıklarla tekrarlanması gereken maliyetli bir işlemdir. Bakım yapılmadan uçağın kullanılması mümkün değildir. Bakım, Onarım ve Revizyon Kuruluşları (MRO), havayolunun talep ve beklentilerini karşılamak için planlı uçak bakımını tamamlamak için iyileştirmeler ve yenilikler yapılmalıdır. Havayolu şirketinin uçağı sürekli uçuş halinde kullanabilmesi, uçak bakımında periyodik bakımın önemini göstermektedir. Maliyetteki küçük iyileştirmeler, uçuş yükünün uçaklar arasında düzenli dağılımı, gecikmelerin azaltılması gibi havacılık endüstrisinde önemli kazanımlar sağlar. Uçak bakım, onarım ve revizyon endüstrisi, oldukça rekabetçi ve maliyetli bir endüstridir. MRO işinin rekabet gücünü artırmak için bu firmaların tedarik zinciri ve kaynak yönetimi verimli olmalıdır. Emniyet, verimlilik, maliyet ve kalite havayolları açısında büyük önem taşımaktadır. Arıza sonucu uçağın hizmet veremeyecek durumda olması nedeniyle uçağın gecikmesi, ekonomik ve cezai sonuçları, müşteri itibarı ve güvenliği kaybı gibi sonuçlar doğurabilmektedir. Bu gibi örnekler, MRO firmaları için tedarik yönetiminin önemini göstermektedir. Uçak bakım, onarım ve revizyon organizasyonlarını gerçekleştiren firmalar, bir arıza durumunda maliyetleri azaltmak için yedek stoklara ihtiyaç duyarlar. Talep değişimlerine, beklenmeyen olaylara ve belirsizliklere hazırlıklı olmak için, yeterli yedek parça temini büyük önem taşımaktadır. A, B, C ve D bakım türleri, bakım gerektiren uçaklarda değiştirilmesi gereken komponentler için dokümanda açıklanmıştır. Bakım sırasında değiştirilmesi talep edilen komponentler belirlenen alanda olmadığında, ertelenmiş bakım önemli masraflara ve cezalara neden olabilir. Komponentin fiyatı, komponentin sipariş edilme maliyeti, transfer maliyeti ve depolama maliyeti gibi maliyetlerde firmanın sürekliliğini koruyabilmesi açısından çok büyük önem oluşturmaktadır. Uçağın bakım için geldiği hangarda bakım kartında yazan komponetin olmaması, hasarlanması gibi karşılaşılan durumlarda, uçağın bakımının gecikmemesi amacıyla AOG (Aircraft-on-ground) olarak ilgili komponentin yüksek maliyet oluştursa bile satın alınması gerekmektedir. Bu durum organizasyon üzerinde büyük bir yük oluşturmaktadır. Uçak bakım planlarına göre komponentin zamanında satın alınması ve bazı risk ve ihtimaller dahilinde ilgili komponentlerin firmanın depolarında bulundurulması düşük satın alma ve inventory maliyetleri oluşturacaktır. Çalışmada uçak planlarına göre sipariş edilecek bileşenlerin stok maliyetlerinin düşürülmesi amaçlanmaktadır. 3 ayrı MRO Organizasyon tesisinde, uçağın periyodik bakımlarının başlangıç ve bitiş tarihleri belirlenmiştir. Bu lokasyonlarda hangi uçak komponentlerinin 12 aylık planlarına göre sipariş edileceği bilinmektedir. Bu bilgiler sonucunda stok maliyetini oluşturan elde tutma maliyeti, transfer maliyeti ve sipariş maliyetlerinin minimize edilmesi için bir model oluşturulmuş ve GAMS yazılımının MIP sunucusu kullanılarak optimum bir çözüm yapılmıştır. Bu model sonucunda 3 lokasyon için komponent sipariş bilgileri incelenmiştir. Uçak bakım planlamasına göre, uçak bakım zamanı geldiğinde kullanılacak komponent için ayrı ayrı sipariş vermek yerine, önceden birlikte bir sipariş oluşturulduğu sonucuna varılmaktadır. Bu sayede yüksek sipariş maliyetlerinden kaçınmak mümkün olabilecektir.