Uçucu organik bileşiklerin (UOB), atmosferik örneklemelerde partikül organik karbon seviyesine yaptığı girişim (interferans) düzeylerinin belirlenmesi

Tez çalışması kapsamında atmosferik partikül organik karbon (OK) ve partikül polisiklik aromatik hidrokarbonların (PAH) tespitinde uçucu organik bileşikler (UOB) ve gaz fazı PAH bileşiklerinden kaynaklanan hataları gidermeye yönelik olarak iki adet eşdeğer PM2,5 örnekleyici tasarlanmış ve geliştirilmiştir. Paralel C ve UC örnekleyicilerinden elde edilen örneklerde ölçülen elementel karbon (EK)' ların oranları (EKc/EKuc) 1,02 ± 0,085 (ortanca: 1,000) olarak bulunmuştur. Geliştirilen cihazların örnekleme hava yolunda ihtiva ettkleri denuderler nedeni ile %10'dan daha düşük seviyelerde kütle kaybının olduğu anlaşılmıştır. Emprenyeli denuder kullanılmadığı durumlarda, atmosferik partikül OK konsantrasyonlarının ortalama olarak % 53,2 ± 7,23 (ortanca: % 52,00) düzeyinde hatalar içerecek şekilde yüksek değerlerde rapor edileceği sonucuna ulaşılmıştır. Backup filtre kullanılarak nicelleştirilen negatif hataların hesaplamaya dahil edilmesi ile toplam hatanın (net hata) yine pozitif olduğu ancak ortalama olarak % 35,1 ± 16,8 (ortanca: % 31,0) değerine düştüğü görülmüştür. Örneklemelerde denuder kullanılmadığı durumlarda, toplam PAH'lar için, ortalama olarak % 41,0 ± 14,6 (ortanca: % 33,8) düzeylerinde pozitif hata içeren sonuçların elde edileceği görülmüştür. Ozon kaynaklı negatif girişim, ortancalara göre, en fazla ACY (% 28), daha sonra FLA (% 20), PHE (%18) ve % 15 ile NP ve BghiP bileşiklerinde görülmüştür. PYR ve CHR bileşiklerinde bir etki görülmezken diğer tüm bireysel PAH bileşiklerinde %10 ve altında negatif hatalara rastlanmıştır. Toplam PAH bileşikleri açısından bakıldığında, atmosferik ozonun çalışma süresince ortalama olarak % 8 (ortanca: % 6,0) düzeylerinde negatif hatalara neden olduğu görülmüştür. Örnekleme ortamındaki sıcaklık C ve UC örnekleyicilerinden hesaplanan pozitif hata sonucunu etkilemediği görülmüştür. Ancak C ve UC örnekleyicilerinin backup filtrelerinde ölçülen OK değerlerinin sıcaklıkla doğru orantılı olarak arttığı görülmüştür. Ortam atmosferindeki bağıl nemin OK sonuçlarına önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Örnekleme ortamında sıcaklıklarda görülen artışların primer ve backup filtrelerde PAH kayıplarına neden olduğu, nem artışlarının ise çok düşük düzeylerde de olsa primer ve backup filtrelerde PAH tutulma kapasitesine pozitif yönde katkıda bulunduğu tespit edilmiştir.