Üçüncü nesil kriz modelleri çerçevesinde ihracatın rolü: Nakatani (2017) Modeli

Finansal kriz modelleri dışsal kırılganlık faktörlerini bir ülke ekonomisinde en önemli kriz nedeni olarak görmekte ve birinci, ikinci ve üçüncü nesil olmak üzere üç farklı kriz modeli ile açıklamaktadır. Birinci ve ikinci nesil kriz modelleri bütçe açığına dayalı olarak bir ekonomide kriz etkisi yaratılabileceğini ifade ederken, üçüncü nesil kriz modelleri özel sektörün yurt dışından yabancı para cinsinden borçlarının krize neden olabileceğini vurgulamaktadır. Nakatani (2017) ise üçüncü nesil kriz modellerine ihracat değişkenini ekleyerek ihracatın olası dengesizliği giderebileceğini göstermiştir. Bu çalışmanın amacı üçüncü nesil kriz modelleri çerçevesinde ihracatın rolünü Nakatani (2017) modeli temelinde Türkiye ekonomisi için incelemektir. Çalışmada kullanılan veri seti üçer aylık olup 2003 - 2019 dönemini kapsamaktadır. Nakatani (2017) modeli çerçevesinde çözümlenen araştırma modeli bulguları ışığında söz konusu dönem boyunca Türkiye ekonomisinde kur atakları sırasında ihracatın döviz kuru üzerinde anlamlı bir etkisi görülürken modelde yer alan risk prim şokları, faiz oranları, TL aşırı değerlenmesi, milli gelirdeki sapmalar ve ulusal rezervler değişkenlerinin de döviz kuru üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı ve teorik beklentiler ile uyumlu oldukları görülmüştür.