UEFA 2016 Avrupa Futbol şampiyonasındaki maçların teknik ve taktik performans analizleri

Bu çalışmanın amacı, UEFA 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda grup aşaması ile eleme aşamasındaki maçların analizi için oluşturulan teknik ve taktik performans göstergelerinin takımların başarı durumu üzerine etkilerini araştırmaktır. Çalışma birinci yarı, ikinci yarı ve total olmak üzere üç zaman dilimini kapsayıp şampiyonadaki 51 maçtan oluşmaktadır. Örneklemi oluşturan maçlar, takımların başarılı (n=56) ve başarısız (n=46) maç sonuçları olarak ikiye ayrılmıştır. Teknik parametrelerin verilerinin toplanması için web sitelere canlı maç istatistikleri sağlayan OPTA Sportsdata firmasından yararlanılmıştır. Teknik parametreler için toplanan veriler, UEFA Euro 2016 web sitesindeki verilerle desteklenmiştir. Taktik parametrelerin verileri ise ulusal yayıncı kuruluş tarafından yayınlanan maçların BandiCam 4.0.2.1352 versiyon video kayıt programıyla maçlar yayınlandığı esnada bilgisayar ortamında kaydedilmesi sonrası, video görüntülerinin LongoMatch 0.20.8 sürümü açık kaynak video analiz programına aktarılarak bilgisayarlı notasyon analizi yöntemiyle maç sonrasında toplanmıştır. Takımların maçlardaki teknik etkinliklerini analiz etmek için isabetli-isabetsiz şutların sayısı, isabetli-isabetsiz pasların sayısı, uzun-kısa pasların sayısı, yana-ileriye-geriye pasların sayısı, rakip yarı alanda pasla oyunun yönünü değiştirme sayısı gibi performans göstergeleri ele alınırken, taktik eylemlerin analizinde üçüncü bölgede top kaybından sonra geri koşan oyuncu sayısı, top kaybından sonra yapılan pres ile 15 sn. içinde topun geri kazanılma sayısı-süresi, kendi yarı alanında top kazanma ve karşı alana geçme sayısı-süresi, karşı yarı alanda top kazanma ve 15 sn. içinde atağı sonuçlandırma sayısı-süresi, sonuçlanan ataklarda ikinci bölgeden üçüncü bölgeye geçiş sayısı-süresi, sonuçlanmayan ataklarda ikinci bölgeden üçüncü bölgeye geçiş sayısı-süresi, 15 sn.' ye kadar sonuçlanan kontra atak sayısı-süresi, 15 sn.' ye kadar sonuçlanmayan kontra atak sayısı-süresi, 20 sn. ve üstü set oyunu sayısı-süresi, golden önceki hücum stillerinin sayısı gibi performans göstergeleri ele alınmıştır. Taktik eylemlerin analizinde kullanılan performans göstergelerinin ve toplanan verilerin güvenilirliğini test etmek için rastgele seçilen 4 maç aynı kişi tarafından tekrar analiz edilerek, ilk yapılan analiz sonuçlarıyla IBM SPSS 21.0 versiyon paket programında gözlemci-içi güvenilirlik testi yapılmıştır. Maçların video analizi ve güvenilirlik testi tamamlandıktan sonra, grup ve eleme aşamalarında takımların başarıyla ve başarısızlıkla sonuçlanan maçlarını kıyaslamak ve performans göstergeleri ile başarı durumu arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için SPSS kullanılarak tanımlayıcı istatistikler ile parametrik olmayan Ki-kare (X2) bağımsızlık testinden yararlanılmıştır. Güvenilirlik test sonucu olarak, Cohen'in Kappa katsayısı 0,61 ile 1,00 arasında bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre isabetli-isabetsiz şut sayıları, isabetli-isabetsiz pas sayıları, uzun-kısa pas sayıları, geri pas sayıları ve rakip yarı alanda pasla oyun yönünü değiştirme sayılarıyla ilgili teknik etkinlikler ile maç sonuçlarına göre belirlenen başarı durumu arasında p≤0,05 düzeyinde anlamlı ilişkiler görülmüştür. Bununla birlikte üçüncü bölgede top kaybından sonra geri koşan oyuncu sayısı, top kaybından sonra yapılan pres ile 15 sn. içinde topun geri kazanılma sayısı-süresi, kendi yarı alanında top kazanma ve karşı alana geçme sayısı-süresi, karşı yarı alanda top kazanma ve 15 sn. içinde atağı sonuçlandırma sayısı-süresi, sonuçlanan ataklarda ikinci bölgeden üçüncü bölgeye geçiş sayısı-süresi, 15 sn.' ye kadar sonuçlanan-sonuçlanmayan kontra atak sayıları-süreleri, 20 sn. ve üstü set oyunu sayısı-süresi ve golden önceki hücum stillerinin sayısıyla alakalı taktik eylemler ile takımların başarı durumları arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir (p≤0,05). Araştırmamızdaki sonuçlar doğrultusunda, takımların başarılı olması ve futbolun dinamik yapısının daha iyi anlaşılması için oyun geçişleri ve oyun tarzlarının teknik-taktik açıdan analiz edilmesi gerektiği; bu analizlerden elde edilen verilerin güçlü bilgilere dönüştürülmesinin futbola özgü antrenman modellerinin oluşturulmasında ve planlanmasında yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Teknik Analiz, Taktik Analiz, Maç Analizi, Oyun Geçişleri, Oyun Tarzları