Ulukışla (Niğde) havzasındaki Esendemir tepe skarn ve Horoz skarn mineralizasyonlarının karşılaştırmalı incelemesi

Ulukışla Havzası; güneyden gelen Torid Karbonat Platformu ile kuzeyden gelen Niğde Masifi'nin Geç Kretase'ye kadar sıkışarak yüzeylemesine sebep olduğu Alihoca Ofiyolitik Kompleksi üzerinde, çarpışma sonrası tektonik ortamında oluşmuştur. Bu açılma tektoniğinin bir bölümünde Ulukışla Formasyonu, magmatik, volkanik, volkanosedimenter ve kireçtaşı birimlerinden oluşmuştur. Ulukışla Formasyonu içerisinde bulunan Esendemir Tepe Diyoriti (60–56 my), volkanosedimenter birim içerisindeki kireçtaşı seviyelerini skarn mineralizasyonuna uğratmıştır. Bu skarn mineralizasyonun ilerleyen evresinde, sırasıyla; biyotit, granat, piroksen, manyetit, gerileyen evresinde; amfibol, klorit, epidot, hematit, hidrotermal evresinde; kuvars, kalsit, kalkopirit, pirit, fahlerz(?), dijenit, süperjen evresinde; kalkozin(?), malakit, azurit, hematit ve limonit oluşmuştur. Horoz Granitoyiti (56–47 my) ise Ulukışla Formasyonu'nun oluştuğu açılma tektonik ortamından, havzanın tekrardan sıkışma ortamına geçtiği dönemde Torid Karbonat Platformu içerisine sokulmuştur. Horoz Granotoidi'nin oluşturduğu skarn zonlanması endoskarn, granat skarn ve çatı askısı şeklindedir. Bu skarn mineralizasyonun ilerleyen evresinde, granat, gerileyen evresinde sırasıyla, amfibol klorit, epidot, hidrotermal evresinde, kuvars, kalsit, kalkopirit, pirit oluşmuştur. Skarn mineralizasyonun süperjen evresinde, arsenik içerikli, demiroksit/hidroksitler (arsenik içerikli hematit, limonit, götit-lepidokrosit ve/veya muhtemelen skorodit/arsenosiderit(?) ve nadiren malakit oluşmuştur. Jeokimyasal olarak, hem Esendemir Tepe Diyoriti hem de Horoz Granitoyiti porfiri tip mineralizasyonlar oluşturabilecek sulu, okside magmaya sahiptirler.