Uluslararası tahkim ve uluslararası tahkimde üçüncü kişi finansmanı

Uluslararası tahkim, günümüzde uluslararası uyuşmazlık çözümünde en popüler çözüm yollarının başında gelmektedir. Artık, neredeyse bütün uluslararası sözleşmelerin vazgeçilmez bir maddesi haline gelen "Tahkim şartı" ileride doğması muhtemel bir uyuşmazlıkta tarafların haklarını devlet mahkemelerinde değil, özel ve devletlerden bağımsız bir kurum olan,ve tarafların hakimiyetinin devlet yargısından çok daha fazla olduğu, tahkim yoluyla çözümleneceği anlamına gelmektedir. Uluslararası tahkim bu derece popüler hale gelip yaygınlaşırken, tahkim yargılamasına dair belirsizlikler ve problemler de güncellenmekte, eski bazı sorunlar ortadan kalkarken, yeni kurumlar da belirmektedir. Uluslararası terminolojide Third-party Funding olarak adlandırılan, dilimize Üçüncü Kişi Fonlaması olarak çevirebileceğimiz yeni bir kurum, tahkim konferanslarında son zamanların en hararetle tartışılan popüler bir konusu haline gelmiştir. Temel olarak, taraflardan en az birinin tahkim yoluna başvuracak maddi imkandan mahrum olması durumunda, tahkim masraflarının tarafın bulacağı bir fon aracılığıyla karşılandığı kuruma verilen bu isim adalete erişimi kolaylaştırırken, hukuki bir çok problemi de beraberinde getirmiştir. Bu tez, üç bölüme ayrılmaktadır. Tezin ilk bölümünde uluslararası tahkimin bir uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak temel ilkelerinin ve kaynaklarının neler olduğu anlatılacak, tahkimin gelişiminin daha iyi anlaşılması için kısa bir tarihçesinden ve gelişiminden bahsedilecektir. İkinci bölüm üçüncü kişi fonlamasında dünyadaki gelişmeleri incelemekte, İngiltere ve diğer önemli tahkim merkezlerinde bu konu hakkında verilen önemli yargı kararlarını değerlendirerek, üçüncü kişi fonlamasında ülkelerin ve mahkemelerin hangi safta yer aldığını açıklamaktadır. Üçüncü bölümde de piyasanın temel oyuncuları, en önemli fon şirketleri ve onların konumu incelenecektir. Merkezleri genelde Londra'da olan bu şirketler bünyelerindeki hukuki departmanlar aracılığıyla fon isteklerini incelemekte, tarafın davayı kazanma ve kaybetme olasılıklarına göre fonlamayı kabul veya reddetmektedirler. Bu bölümde fonlama süreci hakkında okuyucunun kafasında, fon teklifinin gelmesinden fonlama kabul veya red edilinceye kadar ne gibi süreçler olduğu hakkında fikir oluşturulması amaçlanmaktadır.