Uluslararası ticarette Türkiye'nin Almanya ve Çin ile ilişkilerinin analizi

Bu çalışma Türkiye'nin yıllar itibariyle en çok ihracat yaptığı ülkerden ilk sırada olan Almanya ve en çok ithalat yaptığı ülkelerden ikinci sırada gelen ve 2015-2017 döneminde ithalatında birinci sırada yer alan Çin ile ilişkisine odaklanmaktadır. Alan yazında ülke analizlerine ilişkin birtakım çalışmalar olmakla birlikte, Türkiye'nin yakın ticari ilişkiler geliştirdiği Almanya ve Çin ile olan hem politik, hem de ekonomik ilişkilerinin zaman içerisinde nasıl bir seyir izlediğinin çözümlenmesine ilişkin herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışma literatürdeki bu boşluğa odaklanarak yakın ticari ilişkiler geliştirdiğimiz ülkeler ile olan münasebetimizi yakın geçmiş üzerinden anlamaya ve ilerideki ticari ilişkilerimize ışık tutmaya çalışacaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışma üç ana başlık altında ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Türkiye'nin ekonomik gelişimi dönemler itibariyle ele alınarak, uluslararası ticarette nasıl bir aktör olduğunu anlamaya yönelik bir bölüm tasarlanmıştır. Çalışmanın ikinci kısmı Almanya örneği üzerinden değerlendirimiştir. Burada 2008-2018 yılları arasında Türkiye'nin Almanya ile olan politik ve ekonomik ilişkilerine odaklanılmış ve bu amaçla 1076 ana haber metni ve ek haber metinleri analize konu edilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümde ise Çin üzerinden aynı analiz tekrar edilmiştir. Çin ile alakalı ana haber metinleri 682'dir. Çalışmanın sonucunda, 2008-2018 dönemi aralığında iki ülke açısından ticaretinin gelişme gösterdiği söylenebilir. Çin özelinde ithalatın bu ülke ile fazla olması ekonomik dengeler bakımından ele alınması gereken bir mesele olmakla birlikte, ekonomik ilişkiler yıllar itibariyle değişkenlik göstersede son on yıl içinde artmıştır. İleride, Bir Kuşak Bir Yol projesinin ekonomik ilişkileri daha da güçlendirmesi beklenmektedir. Buna mukabil, siyasi alandaki ilişkilerin geliştirilme hızı, ekonomik ilişkilere görece daha yavaş bir seyir izlemektedir. Almanya örneğinde ise iki ülke arasındaki siyasi ilişkilerin gerilimli alanları olmakla birlikte, bu gerilimin ekonomik ilişkileri her zaman doğrudan etkilemediği görülmüştür. 2013-2017 yılları arasındaki gerilimlere rağmen 2015 yılı dışında ihracatımızın geliştiği ve dış ticaret açığımızın düştüğü farkedilmiştir. 2015 yılını yaşanan global durgunlukla beraber değerlendirdiğimizde Türkiye'nin genel ihracatının düşmesine paralel Almanya'ya ihracatın düştüğü farkedilmiştir. Ayrıca en çok gerilim yaşanan 2016-2017 yılları arasındaki süreç, ekonomik açıdan ihracatın artarak dış ticaret açığının düştüğü ve iki ülke arasındaki ticaret hacminin geliştiği yıllar olarak dikkat çekmektedir.