Uluslararası yatırım hukukunda adil ve hakkaniyetli muamele ilkesi

Adil ve hakkaniyetli muamele (AHM) ilkesi, yabancı yatırımların korunması ve teşvik edilmesi amacıyla devletler arasında imzalanan ikili ve çok taraflı yatırım antlaşmalarının büyük çoğunluğunda yer alan bir ilkedir. Özellikle yatırımcı ve devletler arasındaki yatırım uyuşmazlıklarına ilişkin tahkim kararları ile ilkenin kapsamı genişletilmiş ve sonuçta meşru beklenti, şeffaflık, iyi niyet, keyfi muamele ve ayrımcılık yasağı, hukuka uygun süreç ve cebir yasağı gibi unsurların AHM ilkesi gereğince uygulanması gerektiği ifade edilmiştir. AHM ilkesi yatırım antlaşmalarında çeşitli şekillerde ifade edilmiş ve antlaşmalarda ilkenin kapsamı ve özellikleri soyut olarak ele alınmıştır. İlkenin yoruma fazlasıyla açık ve yatırımcı dostu yapısı, yatırımcıların neredeyse tüm uyuşmazlıklarda bu ilkenin ihlal edildiğini iddia etmesine neden olmuştur. Buna bağlı olarak ilkenin uluslararası yatırım hukuku enstrümanları olan yatırım antlaşmaları ve tahkim yargılamalarında popüler olması nedeniyle, ilke uluslararası yatırım hukukunun altın kuralı olarak nitelendirilmiştir. AHM ilkesinin ortaya çıkan yatırım uyuşmazlıklarında yeniden ele alınarak tanımlanması ve sınırlarının belirlenmeye çalışılması nedeniyle ilke, canlılığını ve esnekliğini sürekli korumaktadır. Bu çalışmanın başlıca amacı uluslararası yatırım hukukunun maddi ilkelerinden biri olan ve devletler tarafından yabancı yatırımcılara tek taraflı olarak sağlanan adil ve hakkaniyetli muamele ilkesinin daha istikrarlı ve tüm yönleriyle değerlendirmektir.