Uluslaşma bağlamında kadının özgürleşmesi tartışmaları ve Türk devrimi

Avrupa'da Ticaret Devrimi ile başlayan Sanayi Devrimi ile gelişen ve Aydınlanma ile siyasal nitelik kazanan uluslaşma süreci "demokratik devrimleri" ve ulus-devletlerin kuruluşunu beraberinde getirmiş, eski üretim biçimlerine ait olan değerlerin sorgulanmasını ve insanın kendi aklını kullanma yetisini keşfederek bireye dönüşmesini sağlamıştır. Bireyin devlet ile arasındaki ilişki yurttaşlık bağı ile tanımlanmış ve siyasallaşarak yurttaş olması insanın özgürleşme sürecinin bir parçası olarak kabul edilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde bu özgürleşme mücadelesini erkeklerle birlikte veren fakat yurttaşlıktan dışlanan kadınların, yaşadıkları haksızlıkları ve eşitsizlikleri sorgulama ve mücadele yöntemleri geliştirme süreci işlenmektedir. Okumalar sonucunda, uluslaşma ile birlikte gelişen iktisadi ve siyasi koşulların kadınların başlattığı bu mücadelenin ilerlemesi için uygun zemini yarattığı ve Birinci Dalga Kadın Hareketi'nin sonunda kadınların yasalar önünde erkeklerle eşit haklar elde ettiği görülmektedir. Dolayısıyla uluslaşma süreçleri ataerkiyi ortadan kaldırmasa bile kadının eşitlik ve özgürlük mücadelesini ilerletmiştir. Çalışmanın esas gövdesini ise Türk uluslaşması bağlamında kadının değişen konumu ve kadın hareketinin gelişimi oluşturmaktadır. Tanzimat'tan Cumhuriyet'e uzanan modernleşme süreci, toplumda ve yasalar önünde değişen kadınlık durumu açısından ele alınmış, toplumsal dönüşümü sağlayan iktisadi, siyasi, sosyo-kültürel değişimlerin yanı sıra özneleşen kadın hareketinin rolü de ortaya koyulmuştur. Kadın hareketinin başarıları ve kadınların kazanımları açısından incelenmesi gereken önemli bir örnek olan Türk uluslaşması sürecinde kadınların özgürlük ve eşitlik mücadelesinde büyük değişimler ve kazanımlar meydana gelmiştir. Anahtar Kelimeler: Uluslaşma, Ulus-devlet, Yurttaşlık, Birinci Dalga Kadın Hareketi, Türk uluslaşması, Tanzimat, Cumhuriyet