Uluslaşma süreci Türk romanında (1930-1934) İslâm algısı

Sosyal hayatın her alanına içkin olan edebiyat, insana dair her şeyi kendi kurgu dünyasında konu edinirken bir taraftan da okuyucusunun duygu ve düşünce evrenini etkileyen büyülü bir gerçeklik hüviyetini kazanır. Özellikle roman türünün, insanla bu derece iç içe olması, okuyucuya daha kolay hitap edebilmesini sağlamıştır. Bu sebepleromanların etkileme gücü, zaman zaman iktidarlar tarafından,halkın geleneksel kodlarının değiştirilip dönüştürülmesindesosyo-kültürel bir araç olarak kullanılmıştır. Tarih boyunca toplumların ulus-devletleşme süreçlerinde, yeni kültürel kimlikler ve gelenekler inşa edilmesi tasarlandığı durumlarda romanların işlevselliği artırılmıştır. Çoğu zaman hükümetlerin maddî desteklerle teşvik ettiği yazarlar, oluşturulmak istenen yeni insan bilincine yön verecek nitelikte eserler kaleme almışlardır. Böylece otoriter güçler tarafından çeşitli edebiyat kanonları oluşturulmuştur. Osmanlı Devleti'nde Batılılaşma çabalarının başladığı ilk zamanlardan beri etkili olan modernizm, pozitivizm, sanayileşme, uluslaşma gibi sosyo-ekonomik ve kültürel hayatı -hatta insanların psikolojik dünyasını-sarsan evrensel fırtınalardan, Müslüman-Türk kimliğindeki Anadolu toplumu da etkilenmiştir. Kurtuluş Savaşı sonrasında kurulan yeni ulus-devlet için tasarlanan millî kimlikte, bu düşünce akımlarının seküler unsurları önemli roller oynamıştır. Hedeflenen amaçlar kapsamında,sosyal hayatta uygulamaya koyulan inkılaplarla, Türk toplumu aydın grubun öncülüğünde hızla modernleşmenin cazibesine kapılarak geleneksel-kültürel kodlarından uzaklaşmaya başlamıştır. Bu bağlamda Uluslaşma süreci1930-1934 yılları arasındaki Türk romanlarının, sosyal hayatta uygulamaya koyulan kültürel ve dini projelerin inşasında ne derece etkili bir araç olarak kullanıldığı; topluma sunulan yeni hayatın, dini pratikler üzerindeki etkisinin özendirilen veya yerilen ifadelerindeki sebepler söylem analizi tekniğiyle tespit edilmeye çalışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Türk Romanı, Uluslaşma, Kanon, İslam, Söylem Analizi.