Uluumay Vakfı Osmanlı Halk Kıyafetleri ve Takıları Müzesi'nde bulunan gelin odasındaki kıyafetlerin, dokuma başlıklarının incelenmesi ve kataloglanması

Giyim-kuşam tarihi insanlık tarihine paralel olarak gelişim ve değişim gösterirken, içerisinde birçok kültürel ve sosyal öğeyi de barındırmaktadır. Giyinme ihtiyacı insanın temel ihtiyaçları arasında olduğu için, değişen dünya düzeninde her milletin kendi toplumsal yapısı içerisinde şekillenmiştir. Kullanılan kıyafetlerde o milletin kültürel, sosyal, ekonomik, dini izlerini görmek mümkündür. Toplumların zamanla yaşadığı coğrafyanın da etkisi ile kültürler arası başkalaşım her alanda olduğu gibi giyim-kuşam alanında da söz konusu olmuştur. Yüksek lisans tez çalışmasına konu olan Uluumay Vakfı Osmanlı Halk Kıyafetleri ve Takılar Müzesi envanterinde çok zengin bir Osmanlı Halk kıyafeti koleksiyonu bulunmaktadır. İnceleme izni verilen müzenin ana bölümlerinden biri olan gelin odasındaki kıyafetler, ağırlıklı olarak Anadolu olmak üzere Osmanlı Devleti'nin hüküm sürdüğü Balkanlar'a aittir. Bu nedenle gelenekten gelen ya da komşu kültürlerden almak koşuluyla şekillenmiş müzede incelenen gelinlikler, Türk giyim-kuşam adet ve geleneklerine uygun olarak kullanılmıştır. Hatta farklı yörelere ait giyim adetleri ve gelin kıyafetleri arasındaki farklılıklar açısından da dikkati çekmektedir. Bu çalışmada bazen gelinliğin tamamı, bazen de bir parçası olmak üzere müze envanterinde kayıtlı olan sadece teşhir alanında bulunan gelinlikler ve ait olduğu varsayılan yöre giyim özelikleri incelenmeye çalışılmıştır. Amacımız incelenen bu gelinliklerin benzer ve farklı özelliklerini ortaya koymaktır. Müzede ayrıca gelin odasının giriş kısmında, camekân içerisinde bulunan erkek başlıkları da ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bursa yöresine ait olan bu erkek başlıkları kullanılan malzeme türüne göre sınıflandırılmış, hammadde, desen, renk, kompozisyon özelliği v.b. bilgileri ortaya çıkarılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda elde edilen veriler değerlendirilmiş, tespit edilen motiflerden yola çıkarak kilim, zili, sumak ve halı dokuma teknikleriyle 4 adet dokuma yapılmıştır. Uygulamaların dokuma yapılmasının nedeni, başlıklardaki motiflerin farklı bir yüzeyde bıraktığı etkiyi görmek ve dokuma tekniğine uygun olmasından dolayıdır. Dokumalar dışında 4 adet duvar panosu yapılmış, buna ek olarak her bir pano tasarımının 4 adet renk varyasyonları hazırlanmıştır. Hazırlanan tasarımlar bilgisayar programında yapılmıştır. Anahtar Kelime: Gelinlik, Halk Kıyafeti, Giyim, Tekstil, Erkek Başlık