Umurlu Aile Hekimliği Merkezi'ndeaile hekimliği uygulaması ve hasta profili: aile hekimliği alan eğitimi gereksinimini ne ölçüde karşılıyor?

Dünyanın birçok ülkesinde ulusal sağlık sistemlerinin iyileştirilmesi için "yeniden keşfedilen" birinci basamağın ülkemizde önem kazanmaya başlaması, yaklaşık yarım yüzyıl öncesine dayanır. Ülkemizde sağlıkta reform çalışmaları son 20 yıldır yoğunluk kazanmıştır. Birinci basamağın iyileştirilmesi, yeniden örgütlenmesi ve birinci basamak hekiminin yetkinleştirilmesi için aile hekimliği uzmanlık programları uygulanmaya ve aile hekimliği disiplini tıp fakültelerinde tıp öğrencisi ve uzmanlık eğitiminde yerini almaya başlamıştır. Bu araştırmanın amacı Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Umurlu Aile Hekimliği Merkezi'ndeki aile hekimliği uygulaması ve hasta profilinin, uzmanlık ve tıp öğrencilerinin eğitimi için gerekli olan alan eğitimi gereksinimini ne ölçüde karşıladığını saptamak, Umurlu Aile Hekimliği uygulama polikliniğine başvuran hastaların yaş, cinsiyet gibi demografik verilerini, başvuru nedenlerini, tanılarını ve tıbbi uygulama alanlarına göre dağılımını incelemek, Aile Hekimliği uzmanlık eğitiminde önem verilmesi gereken, sık görülen rahatsızlık/hastalık ve uygulamalara dikkati çekmek ve Aile Hekimliği uzmanlık eğitiminin içeriğinin belirlenmesine katkıda bulunmaktır. 1 Kasım 2002 – 31 Aralık 2004 tarihleri arasında Umurlu Aile Hekimliği Merkezine yapılan tüm başvuruların elle tutulan kayıtlarından hastaların demografik bilgileri, ilk başvuru nedenleri, aldıkları tanılar, ilaç yazdırma, tetkik, kontrol, sevk edildikleri uzmanlık dalları, konsültasyon istemleri incelendi. Kayıtlara dayalı bir durum saptaması olan bu çalışma, tanımlayıcı niteliktedir. Araştırmanın istatistiksel analizleri SPSS 11.0 paket programı kullanılarak yapıldı. Kasım 2002 – Aralık 2004 dönemi boyunca Umurlu Aile Hekimliği Merkezi'ne toplam 1961 kişi, 2618 kez yeni görüşme için, 631 (%24,9) kez kontrol için, 71 (%2,7) kez ise sadece ilaç yazdırmak için başvurmuştur. Kişi başına düşen ortalama başvuru sayısı 1,3'tür. Umurlu Aile Hekimliği Merkezi'ne kayıtlı 1961 hastanın %62,1'i kadındır. Merkezimize en fazla ev hanımları, okul öncesi çocuklar ve çiftçiler başvurmuştur. Başvuruda bulunan hastaların çoğunluğunun sosyal güvencesi SSK ve Emekli Sandığıdır. 1961 hastanın aile hekimliği merkezimize başvuru sıklıkları incelendiğinde %80,8'inin bir kez, %12,4'ünün iki kez başvurduğu saptanmıştır. 2618 başvuruda hastaların toplam 222 farklı yakınma ve 221 tanısı mevcuttur. Hastaların tüm yakınmaları incelendiğinde en sık belirtilen ilk beş yakınma sırasıyla öksürük, ateş, baş ağrısı, boğaz ağrısı ve bel ağrısı idi. Hastalara en sık konulan tanılar incelendiğinde ise %26,3'üne tanı konulmadığı, %19,1'ine ÜSYE, %9'na hipertansiyon, tanısı konulduğu tespit edilmiştir. Hastalarımızın başka bir bölüme sevk oranı %5,2 olup en fazla acil ve pediatri polikliniğine sevk edilmiştir. Diğer klinik bölümlerden konsültasyon isteme oranı %9,7'dir. Konsültasyonlar en fazla kardiyoloji, KBB ve ortopedi kliniklerinden istenmiştir. 2618 başvuruda hastaların %44,5'inden tetkik istenmiştir