Psikoloji ve kültür bağlamında mahremiyeti ve ilişkili kavramları anlamak

Mahremiyet, fiziksel, etkileşimsel, psikolojik ve bilgi boyutlarında bireyin kendisine ve/ veya grubuna erişimi sınırlama yeteneğidir ve kültürler arası farklılıklar gösteren evrensel bir ihtiyaçtır. Bu çalışma, mahremiyeti hem kültürel hem de psikolojik açıdan incelemeyi, bu bağlamda bir ölçüm aracı geliştirmeyi ve mahremiyetin temel psikolojik değişkenlerle ilişkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, öncelikle, mahremiyetin kültürel olarak keşfedilmesi ve ölçüm aracı geliştirmek için 88 katılımcı ile nitel bir araştırma yürütülmüştür. Nitel çalışmada öne çıkan mahremiyet örnek ve tanımları içerik analizi ile incelenmiş ve 72 maddelik havuz hazırlanmıştır. Bu maddeler uzmanlar tarafından değerlendirilmiş ve tespit edilen 56 madde ile ikinci çalışma düzenlenmiştir. 283 katılımcıdan toplanan verilerde Keşfedici Faktör Analizi uygulanmış ve ölçeğin alt boyutları belirlenmiştir. Üçüncü bir çalışma kapsamında 432 katılımcıdan toplanan verilerle self-disclosure ölçümü kullanılarak geliştirilen ölçüm aracının yordama geçerliği incelenmiş ve Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Alternatif modeller incelenerek ölçüm aracına nihai şekli verilmiştir. Geliştirilen Mahremiyet Hassasiyeti Ölçeği 28 madde ve dört alt boyuttan oluşmaktadır. Bu boyutlar, kişisel bilgi, kişisel alan, yakın ilişkilerde paylaşım ve toplumsal gözetim konularında mahremiyet hassasiyeti olarak belirlenmiştir. Mahremiyet hassasiyetinin tüm alt boyutlarının kendini açma ile ilişkili olduğu görülmüştür. Bu boyutların, cinsiyet, eğitim düzeyi, kişilik, değerler, dindarlık, kişilerarası güven ve sosyal kaygı ile ilişkileri de incelenmiştir. Bu değişkenlerin mahremiyet hassasiyetinin alt boyutları ile çeşitli ilişkileri tespit edilmiştir. Bulgular, mahremiyetin evrensel ve kültürel bağlamı göz önünde bulundurularak tartışılmıştır.