Üniversite öğrencilerinin bağımlılık yapıcı maddelere yönelik tutumları ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, bireylerin sosyodemografik özellikleri, bağımlılık yapıcı madde kullanımı, çevresel faktörler ve kişilik yapıları arasındaki ilişkileri inceleyerek, bağımlılığa yönelik tutumlarının nasıl şekillendiğini değerlendirmektir. Çalışmada, Beş Faktör Kişilik Envanteri (BFKE) ve Bağımlılık Yapıcı Maddelere Yönelik Tutum (BYM) Ölçeği kullanılarak, kişilik özelliklerinin ve çevresel faktörlerin bağımlılıkla ilgili tutumlar üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bulgular, yaş değişkeninin bağımlılığa yönelik tutumlar üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını, ancak medeni durumun Yumuşak Başlılık faktörü ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Aileyle yaşayan bireylerin bağımlılığa karşı daha olumsuz tutumlar sergilediği, ebeveyn eğitim seviyesinin ise bireylerin kişilik özellikleri ve bağımlılıkla ilgili tutumları üzerinde belirleyici olduğu görülmüştür. Bağımlılık yapıcı madde kullanımı açısından, sigara kullanımının bağımlılıkla ilgili tutumlara anlamlı bir etkisinin olmadığı, ancak alkol kullanan bireylerin sosyal ilişkiler ve ikili ilişkiler alt boyutlarında daha düşük puan aldığı belirlenmiştir. Çevresel faktörlerin bağımlılığa yönelik tutumlar üzerinde güçlü bir etkisi olduğu, özellikle çevresinde madde kullanımının yaygın olduğunu düşünen bireylerin bağımlılığa karşı daha düşük hassasiyet geliştirdiği gözlemlenmiştir. Psikolojik destek alan bireylerin, Yumuşak Başlılık faktöründe daha yüksek puan aldığı ve sosyal uyum düzeylerinin daha iyi olduğu belirlenmiştir. Spearman's rho korelasyon analizi sonuçları, Beş Faktör Kişilik Envanteri ile BYM Tutum Ölçeği arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuş, özellikle Duygusal Tutarsızlık faktörünün bağımlılığa yönelik tutumlarla güçlü bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak araştırma, bireylerin bağımlılığa yönelik tutumlarının kişilik yapıları, aile ve çevresel faktörler, psikolojik destek alma durumu ve sosyodemografik değişkenlerden etkilendiğini göstermektedir.