Üniversite öğrencilerinin liderlik, akademik özyeterlik ve okula yabancılaşma algıları (Erzincan Üniversitesi örneği)

Üniversite öğrencilerinin okula yabancılaşması, Türkiye'deki eğitim kurumlarında karşılaşılan bir problemdir. Bu durum, öğrencilerin okuldan soyutlanmasına, okulun anlamsızlaşmasına ve dolayısıyla da öğrencilerin okulu terk etmesine neden olabilmektedir. Öğrencilerin akademik özyeterlik ve liderlik algılarının onların okula yabancılaşma sorunuyla bağlantılı olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin liderlik, okula yabancılaşma ve akademik özyeterlik algıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu çalışma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Tabakalı örnekleme yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, 963 üniversite öğrencisinden veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak "Öğrenci Yabancılaşma Ölçeği" (Çağlar, 2012), "Akademik Özyeterlik Ölçeği" (Ekici, 2012) ve araştırma kapsamında geliştirilen "Öğrenci Liderliği Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde; betimsel istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, üniversite öğrencilerinin yüksek düzeyde liderlik ve orta düzeyde akademik özyeterlik ile okula yabancılaşma algısına sahip oldukları belirlenmiştir. Üniversite öğrencilerinin liderlik ve akademik özyeterlik algıları; cinsiyet değişkenine göre anlamlı şekilde farklılık göstermezken; daha önce bir işte çalışma, liderlik görevi yapma, sınıf düzeyi, genel ağırlıklı not ortalaması (GANO), fakülteye giriş puan türü ve etkinliklere uygulayıcı olarak katılma değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Diğer taraftan üniversite öğrencilerinin okula yabancılaşma algıları; liderlik görevi yapma, sınıf düzeyi ve etkinliklere uygulayıcı olarak katılma değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılık göstermezken; cinsiyet, daha önce bir işte çalışma, GANO, fakülte ve fakülteye giriş puan türü değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Son olarak üniversite öğrencilerinin liderlik algıları, onların akademik özyeterlik ve okula yabancılaşma algıları arasında tam aracılık rolü üstlenmektedir. Sonuç olarak liderlik becerilerinin geliştirilmesi yoluyla, öğrencilerin akademik özyeterlik algıları artırılabilirken, okula yabancılaşma düzeylerinin azaltılabileceği söylenebilir.