Üniversite seçme sınavlarında yöneltilen biyoloji sorularının orta öğretim biyoloji öğretim programıyla uygunluğu ve bu alandaki başarısızlığın sebepleri

ÖZET Doktora Tezi ÜNİVERSİTE SEÇME SINAVLARINDA YÖNELTİLEN BİYOLOJİ SORULARININ ORTA ÖĞRETİM BİYOLOJİ ÖĞRETİM PROGRAMIYLA UYGUNLUĞU VE BU ALANDAKİ BAŞARISIZLIĞIN SEBEPLERİ Ali SÜLÜN Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Hasan GÜRBÜZ Bu araştırmada ülkemizde üniversite seçme sınavlarında yöneltilen biyoloji sorularının orta öğretim biyoloji öğretim programıyla uygunluğu ve bu alandaki başarısızlığın sebepleri araştırıldı. Bu amaçla orta öğretim biyoloji öğretim programı incelendi. ÜSS, ÖYS ve ÖSS de sorulan biyoloji soruları, konulara, yıllara ve bilişsel alan basamaklarına göre sınıflandırılarak orta öğretim biyoloji öğretim programıyla örtüşme durumu araştırıldı. Biyoloji öğretim programının işlerliğinin belirlenmesi ve ÖSS ile ilişkisini tespit etmek amacıyla Türkiye genelinde 512 öğretmen ve 278 öğrenciyi kapsayan bir anket çalışması yapıldı. Ayrıca gelişmiş bazı ülkelerdeki biyoloji öğretim programları, biyoloji öğretimleri ve yüksek öğretime geçiş şartları incelendi. Değerlendirme sonucunda biyoloji öğretim programının ÖSS biyoloji sorularıyla büyük ölçüde örtüşmesine rağmen, biyoloji öğretmenlerinin hizmet öncesi yetişme sürecinde önemli eksikliklerinin olduğu bu eksikliklerin hizmet içinde de tamamlanmadığı, biyoloji ders kitaplarının ÖSS'ye uygun olmadığı ve ÖSS alanında, biyoloji öğretiminde öğretmen ve öğrencilerin beklentileri arasında farklılıklar olduğu görüldü. Ülkemizden farklı olarak, gelişmiş bazı ülkelerde yüksek öğretime giriş sınavının yanında, adayların öğrenim görmek istedikleri alanlarla ilgili özel yetenek sınavlarına tabi tutuldukları tespit edildi. Orta öğretim biyoloji dersi öğretim programının adayları yüksek öğretime hazırlama sürecinde ortaya çıkan sorunların belirlenmesi ve bu sorunların çözümü ile ilgili önerilerde bulunuldu. 2002, 135 sayfa Anahtar kelimeler: Türkiye, Üniversiteye Giriş Sınavları, Biyoloji Eğitimi, biyoloji öğretim programı, biyoloji sorulan iii