Biyoloji eğitimi
95 theses under this subject heading
Hücre biyolojisi konusunun öğretiminde kullanılan yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bilgisayar destekli öğrenme yönteminin akademik başarı üzerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, yapılandırmacı yaklaşıma dayalı bilgisayar destekli hücre biyolojisi dersinin öğrencilerin akademik başarısına etkisini incelemektir. Çalışmanın örneklemini, 2012?2013 öğretim yılı Adana Melikşah Anadolu Lisesi 9.sınıf öğrencilerinden 30?u deney, 30 ?u kontrol grubundan olmak üzere toplam 60 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma; deneysel bir araştırma olup araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. 8 hafta süren araştırmada dersler deney grubunda bilgisayar destekli öğrenme yöntemi ile, kontrol grubunda ise düz anlatım ile soru-cevap yöntemi ile araştırmacı tarafından işlenmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 30 soruluk Hücre Biyolojisi Akademik Başarı Testi [HBABT] kullanılmıştır. Test öğrencilere uygulama öncesinde ön test ve uygulama sonunda son test olarak uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde bağımsız gruplar t-testi ile bağımlı gruplar t testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda yapılandırmacı yaklaşıma dayalı olarak işlenen bilgisayar destekli öğrenme yönteminin hücre biyolojisi konusunda öğrencilerin akademik başarısına olumlu yönde etki sağladığı görülmüştür. Ayrıca araştırmada akademik başarı alanında yapılandırmacı yaklaşıma dayalı olarak işlenen bilgisayar destekli öğrenme yönteminin düz anlatım ile soru-cevap yöntemine göre daha etkili olduğu tespit edilmiştir.
Kavram çarkı diyagramının öğrencilerin kavramsal gelişimlerine, motivasyonlarına ve biyolojiye yönelik tutumlarına etkisinin belirlenmesi
Bu araştırma Kavram Çarkı Diyagramı yardımıyla 7. sınıf öğrencilerinin 'Vücudumuzda Sistemler' ünitesi kapsamında kavramsal gelişimlerinin incelenmesi ve mevcut kavram yanılgılarının ortaya çıkarılması amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda Kavram Çarkı Diyagramı ve diyagramın oluşturulmasında kullanılan Çalışma Kâğıdı ve Kontrol Listesi Türkçeye çevrilmiştir. Çevirinin doğruluğu uzman görüşü çerçevesinde onaylanmıştır. Araştırma Şırnak ili Silopi İlçesi Özgen Köyünde bulunan Özgen Ortaokulunda 2012-2013 yılları arasında 7. sınıfta okumakta olan 8 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Örneklemi oluşturan öğrencilerin kavram çarkı diyagramları ve çalışma kâğıtları içerik analizi ile incelenmiş ve mevcut kavram yanılgıları ortaya çıkartılmıştır. Kavram Çarkı Diyagramının kavramsal gelişimine katkı sağladığı belirlenmiş, düşük okul başarısına sahip öğrencilerin bu yöntemle bilgilerini daha açık bir şekilde ortaya koyabildikleri ve bilgilerini ifade etmede başarılı oldukları gözlemlenmiştir. Ayrıca kavramsal gelişim yaklaşımının en önemli unsuru olan ara kavramların fark edilmesine katkı sağladığı ve kavram yanılgılarını açık bir şekilde ortaya çıkardığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Kavramsal gelişim, kavram çarkı diyagramı, sindirim sistemi, boşaltım sistemi, sinir sistemi
Argümantasyon destekli işbirlikli öğrenme yönteminin genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) konusunda uygulanmasının onuncu sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına etkisinin incelenmesi
Bu çalışmada, argümantasyon destekli işbirlikli öğrenme yönteminin doğrultusunda düzenlenen öğretimin 10' uncu sınıf öğrencilerinin Biyoloji dersindeki akademik başarılarına etkisi olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırma 2017-2018 öğretim yılının ilkbahar yarıyılında Adana ili Çukurova ilçesinde bulunan bir resmi ortaöğretim okulunda gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda 34, kontrol grubunda 35 öğrenci olmak üzere 69 öğrenci çalışma grubunda yer almıştır. Çalışma 7 hafta sürmüştür. Dersler deney grubunda argümantasyon destekli işbirlikli öğrenme yöntemine, kontrol grubunda ise 2017 MEB Biyoloji öğretim programına göre hazırlanan ders planları ile gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol gruplarına "Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar Başarı Testi (GDOBT)" ön test ve son test olarak kullanılmıştır. Sonuç olarak GDOBT son test puanları açısından, argümantasyon destekli işbirlikli öğrenme yönteminin uygulandığı deney grubunun GDOBT son test puanlarının aritmetik ortalaması 2017 MEB öğretim programının uygulandığı kontrol grubunun GDOBT son test puanlarından yüksek olduğu bulunmuştur. Bu farklılık ile argümantasyon destekli işbirlikli öğrenme yönteminin öğrencilerin Biyoloji dersine ilişkin başarılarının, 2017 MEB öğretim programına göre daha etkili olduğu belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Argümantasyon, işbirlikli öğrenme, akademik başarı, 2017 MEB öğretim programı
Biyoloji öğretiminde yenilikçi bir oyun modeli olarak anlatı oyunlarının etkililiğinin değerlendirilmesi
ÖZET Teknolojideki değişimlerin etkisiyle eğitimciler öğrenme ortamlarında yeni yöntem arayışı içine girmektedir. Biyoloji öğretiminde öğrencilerin deneysel çalışmalara katılımının sınırlı tutulması, biyoloji derslerinin daha çok öğretmen merkezli işlenmesi, Latince kavramların yoğunluğu ve içeriğin bazı durumlarda soyut kalması gibi sorunlar öğrencilerin biyolojiyi öğrenmesini zorlaştırmaktadır. Bu durumun öğrencilerde merak duygusunu azalttığı bunun yanı sıra öğrencilerin ilgilerini, motivasyonlarını ve dolayısıyla başarılarını düşürdüğü gözlenmiştir. Oysa çevre okuryazarlığı adına bireylerin merakla, ilgiyle ve içsel motivasyonla işbirliği içinde doğayı anlaması ve koruması "Yaşam Bilimi" olan biyolojinin ilk amaçları arasındadır. Biyoloji eğitiminde kullanılacak yenilikçi yaklaşımların öğrencilerde farklı öğrenme ortamlarına uyumunu ve 21. yüzyıl becerilerinin kazandırılmasını sağlayacağı düşünülmüştür. Bu araştırmada eğitsel oyunların çeşidi olan ciddi oyunlardan yararlanılmış ve ciddi oyunlarda anlatının öğrencilerdeki etkisi merak edilmiştir. İlk amacı eğlence olmayan ciddi oyunlar, herhangi bir uzmanlık alanında bilgi kazandırmak, bireylerin motivasyonlarını artırarak katılım ve bilgi tutma oranlarını iyileştirmek için tasarlanmaktadır. Bu kapsamda yürütülen çalışmanın amacı, biyoloji öğretiminde yenilikçi bir oyun modeli olarak anlatı oyun modelinin geliştirilmesi ve etkililiğinin değerlendirilmesidir. Değerlendirme sürecinde anlatı oyunlarının, eğitsel oyunlara göre öğrencilerde akademik başarı, kalıcılık, akademik motivasyon, işbirliği ve biyolojiye yönelik tutumlarını ne düzeyde etkilediğine bakılmıştır. Karma yöntem araştırması olarak tasarlanan bu çalışmada yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda ön test son test yarı deneysel desen; nitel boyutunda içerik analizi deseni tercih edilmiştir. Çalışmanın örneklemini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılının birinci yarıyılında Gaziantep ili Nizip ilçesinde bulunan bir lisenin iki 10. sınıf şubesi oluşturmaktadır. Deney 1 grubunda 32 öğrenci; deney 2 grubunda 33 öğrenci ile 14 haftalık süreçte araştırma süreci tamamlanmıştır. Geliştirilen anlatı oyunu modeli kapsamında 10. sınıf Biyoloji dersi "Hücre Bölünmeleri" ünitesine ait kazanımlar, araştırmacı tarafından web 2.0 araçlarından Pixton ve Story jumper ile dijital hikayesi hazırlanmış ve bu kapsamda 3 anlatı oyunu (toplamda 13 oyun) meydana getirilmiştir. Deney 1 grubunda anlatılar ile ders işlenerek sonrasında anlatı oyunları, deney 2 grubuna ise geleneksel yöntemlerle ders işlenerek sonrasında eğitsel oyunlar uygulanmıştır (Anlatı oyunlarındaki anlatı unsuru çıkarılması ile eğitsel oyunlar elde edilmiştir.) Araştırmada nicel veriler deney 1 ve deney 2 grubunda akademik başarı testi, biyoloji öğrenmeye yönelik akademik motivasyon ölçeği, biyoloji dersine yönelik tutum ölçeği, işbirliğine dayalı oyunla öğrenme stratejileri için motivasyon ölçeği ile elde edilmiştir. Akademik başarı testi ön test-son test ve kalıcılık testi olarak; ölçekler ise ön test-son test olarak uygulanmıştır. Nitel veriler ise deney 1 ve deney 2 grubunda ders sonu günlükler ve görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Deney 1 grubunda ders sonu günlüklerle eş lı uygulanan hikaye haritalarından da nitel veriler elde edilmiştir. Ders sonu günlükler ve deney 1 grubuna uygulana hikaye haritaları 4-2 ve 2 haftalık aralıklarda; görüşme tekniği ise 14. haftanın sonunda uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen nicel veriler SPSS 25 istatistik programına aktarılmış ve veriler üzerinden araştırma soruları doğrultusunda elde edilen verilerin karışık ölçümler için ANOVA analizi gerçekleştirilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi yapılarak nitel veri sonuçları ile karşılaştırılıp ilişkilendirilerek bütünleştirilmiştir. Anlatı oyunu uygulanan öğrencilerde yapılan ölçümler kapsamında anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Bunun sonucunda nicel verilerin nitel verilerle desteklendiğini ve geliştirilmiş olan modelin akademik başarı, işbirliği motivasyonu ve akademik motivasyon açısından anlatıların öğrenme hedefleri ile bütünleştirilebildiği tespit edilmiştir. Bu durum deney 1 ve deney 2 gruplarında öğrencilerin punlarında artış meydana geldiğini ancak anlatı oyunlarının daha etkili olduğunu ayrıca geliştirilen anlatı oyunları modelinin işlevsel olduğunu göstermiştir. Bu kapsamda anlatı oyunları programının öğrencilerin günlük yaşamla bağlantı kurarak biyoloji konularının öğrenimine dolayısıyla sosyalleşme üzerinde önemli katkıları sayesimde de çevre okur-yazarlığının artırılmasında önemli katkılar sunmuştur. Bu katkılar ışığı altında PISA fen okur-yazarlığı yeterlilik düzeylerinin artırıması adına anlatı oyun programının kullanımı sağlanabilir.
Ortaöğretim biyoloji dersinde biyoteknoloji konusunun laboratuvar destekli anlatılmasının öğrencilerin başarısı üzerine etkisi
Bu çalışma, `Biyoteknoloji' konusunun laboratuvar destekli olarak anlatılmasının 11. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada öğrencilerin akademik başarılarını ölçebilmek için akademik başarı testi uygulanmıştır.Araştırmada, 2011-2012 öğretim yılı ikinci döneminde Ankara İli, Çankaya İlçesi, Gazi Üniversitesi Vakfı Özel Fen ve Anadolu Lisesi 11. sınıf öğrencilerinden random yoluyla seçilen öğrencilerden deney grubu ve kontrol grubu oluşturulmuştur.Araştırmada, deneysel yöntem kullanılmıştır. Deneysel araştırma yönteminin, eşit ön test?son test kontrol gruplu deseni kullanılmıştır. Araştırma öğrenci sayısı açısından denk iki grupta, deney grubu (n=12) ve kontrol grubu (n=12); toplam 24 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Deney grubuna beş hafta boyunca biyoteknoloji konusu laboratuvar destekli olarak anlatılmıştır. Kontrol grubunda ise beş hafta boyunca biyoteknoloji konusu geleneksel öğrenme yaklaşımına göre işlenmiştir. Araştırmada, niceliksel araştırma veri analizi yöntemi kullanılmıştır.Araştırmaya katılan gruplara, akademik başarı testi ön test ve eğitim sonrası son test olarak uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ortalamalar arasındaki farkları ortaya koymak amacıyla `t-testi' kullanılmıştır. İstatistiksel işlemler SPSS 17.0 programında yapılmıştır. Elde edilen verilerin anlamlı olup olmadıkları .05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.Araştırma sonucunda biyoteknoloji konusunda labaratuar destekli anlatımın uygulandığı deney grubu öğrencileri ile geleneksel öğrenme yaklaşımının uygulandığı kontrol grubu öğrencilerinin denel işlem sonrasında akademik başarıları arasında istatistiksel olarak deney grubu lehine anlamlı bir farkın olduğu görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Laboratuvar Destekli Eğitim, Geleneksel Eğitim Yaklaşımı, Biyoloji Eğitimi, Akademik Başarı, Biyoteknoloji Eğitimi.
Dönüşümsel öğrenme modeline dayalı çevre eğitiminin biyoloji öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik algılarına etkisi
Bu araştırmanın amacı dönüşümsel öğrenme modeline dayalı çevre eğitiminin biyoloji öğretmen adaylarının çevre sorunları bilgisi, çevre sorunlarına yönelik tutum, çevreye yönelik inanç ve çevreye duyarlı davranışlarına etkisini belirlemektir. Araştırma modeli nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın nicel boyutu deneysel yöntem olarak, nitel boyutunda ise durum çalışması olarak belirlenmiştir. Araştırma pilot ve asıl uygulama olmak üzere iki basamakta gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama 2011-2012 eğitim öğretim yılı güz döneminde 14 hafta süre ile Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören 28 biyoloji öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Asıl uygulama ise 2011-2012 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Gazi Üniversitesi Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören 28 biyoloji öğretmen adayı ile 14 hafta sürede gerçekleştirilmiştir.Araştırmada nicel verilerin toplanmasında çevre sorunları bilgisi testi, çevre sorunları tutum ölçeği, çevreye duyarlı davranış ölçeği ve çevreye yönelik inanç ölçeği; nitel verilerin toplanmasında etkinlik değerlendirme formları, öğrenci günlükleri, çevre biyografileri ve yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Nicel veriler SPSS 18 paket programı ile Mann Whitney U testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Eta Kare kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiş, frekans ve yüzde olarak ifade edilmiş, tematik kodların oluşturulmasında N vivo 10 programı kullanılmıştır.Araştırma sonunda dönüşümsel öğrenme modelinin uygulandığı deney grubunun çevre sorunları bilgisi, çevre sorunlarına yönelik tutum, çevreye yönelik inanç ve iiiçevreye duyarlı davranış düzeylerinin, geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubuna göre anlamlı olarak farklılaştığı belirlenmiştir. Uygulamalar sonunda yapılan görüşmeler deney grubunun çevre sorunlarına yönelik bilgi, tutum, çevreye yönelikinanç ve çevreye duyarlı davranışlarında olumlu değişiklikler meydana geldiğini ortaya koymaktadır. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Dönüşümsel öğrenme, çevre eğitimi, çevreye yöneliktutumu, çevre sorunları bilgisi, çevreye duyarlı davranış
Lise öğrencilerinin çevreyi korumaya ilişkin tutumları ve çevre konularındaki başarı düzeylerinin araştırılması
Bu araştırmanın amacı liselerde öğrenim gören Biyoloji dersi almaya devam eden öğrenciler ile dersi almaya devam etmeyen 11. sınıf öğrencilerin çevre konularındaki bilgi düzeylerini ve çevre tutumlarını belirlemek; karşılaştırmaktır. Örneklem 2011-2012 Eğitim Öğretim yılında Yozgat'ta 236 lise 11. sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Çevre bilgisi testi geliştirilmiştir. Çevreye karşı tutumu belirlemek amacıyla Uzun ve Sağlam (2006) tarafından geliştirilen
Lisans öğrencilerinin RNA teknolojileri konusundaki bilgi seviyeleri ve sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımıyla sunulan materyalin etkisi
Bu çalışmada, fen bilgisi ve biyoloji öğretmen adaylarının RNA teknolojileri konusundaki bilgi seviyelerini belirlemek ve sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımıyla sunulan materyalin konunun öğrenilmesi üzerindeki etkisini araştırmak amaçlanıştır. Ayrıca, bu konuların öğrenilmesinde yazılı basının ve internetin rolü de araştırılmıştır.Çalışmada kullanılmak üzere geliştirilen RNA ve Teknolojileri Başarı Testi'nin geçerlik ve güvenirlik analizi için 2010-2011 eğitim-öğretim yılı Bahar Dönemi'nde pilot uygulama yapılmıştır. Pilot uygulamaya konuyla ilgili hazırbulunuşluk düzeyleri uygun olan toplam 123 öğrenci katılmıştır. Yapılan analiz işlemleri sonucunda testte yer alması ve testten çıkarılması gereken sorular belirlenmiş, başarı testi uygulama için hazır hale getirilmiştir.Araştırmada, ön test-son test kontrol gruplu deneysel model kullanılmıştır. Uygulama grubu olarak fen bilgisi (N=38) ve biyoloji öğretmenliği (N=38) 1. sınıf öğrencileri seçilmiştir. Gruplara ön test olarak Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi (MDYT) ile RNA ve Teknolojileri Başarı Testi (RTBT) uygulanmıştır. Ön test uygulamaları sonucunda grupların denkliğinin belirlenmesinin ardından random yöntemi ile fen bilgisi öğretmenliği sınıfı deney grubu, biyoloji öğretmenliği sınıfı ise kontrol grubu olarak seçilmiştir. Deney grubunda Sorgulamaya Dayalı Öğrenme Yaklaşımı (SDÖY) ve rehber materyalle ders işlenirken, kontrol grubuna geleneksel yöntem olarak bilinen Düz Anlatım Yöntemi (DAY) ile konu anlatılmıştır. Gruplara son test olarak RTBT ile birlikte RNA Teknolojileri Basın-İnternet Formu (RTBİF) uygulanmıştır. Uygulama sonrası deney grubundan seçilen 5 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır.Testin geçerlik ve güvenirliği için pilot uygulamadan elde edilen veriler ITEMAN 3.50 programı ile analiz edilmiştir. Gruplara uygulanan ön test ve son testlerin analizi işlemlerinde SPSS 11.50'de yüzde ve frekans dağılımı, Shapiro-Wilk testi, İlişkisiz (Bağımsız) Örneklemler için T-Testi (Independent Samples T-Test), İlişkili Örneklemler için T-Testi (Paired Samples T-Test) kullanılmıştır. RTBİF'nin son kısmında yer alan açık uçlu soruların ve Yarıyapılandırılmış Görüşme Formu'nun değerlendirilmesinde nitel analiz yöntemleri kullanılmıştır.Elde edilen bulgulara göre SDÖY ve rehber materyalle ders işlenen deney grubunun ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir artış gözlenmiştir. Uygulanan yöntem ve kullanılan materyaller etkili olmuştur. DAY ile ders işlenen kontrol grubunun ise ön test ve son test puanlarında gözlenen artış istatiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır. Son test puanlarına bakıldığında ise deney grubunun kontrol grubuna oranla daha başarılı olduğu, ancak aradaki farkın istatiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. Yarıyapılandırılmış görüşmelerden elde edilen sonuçlar SDÖY ve rehber materyallerin öğrenciler tarafından faydalı bulunduğunu ortaya koymaktadır. RTBİF'den edinilen bulgulara göre ise öğrenciler RNA Teknolojileri ile ilgili haberleri öğrenmede interneti yazılı basından daha fazla tercih ettiği görülmüştür.
Biyolojide bir ölçme aracı olarak kavram haritaları: Canlılar ve enerji ilişkileri
Bu araştırmada, ilköğretim 8. sınıf fen ve teknoloji dersi canlılar ve enerji ilişkileri konusunda değerlendirme amacıyla kavram haritalarının kullanılabilirliğini tespit etmek amaçlanmıştır.Araştırma, 2009- 2010 bahar döneminde Eskişehir ili Kaymaz ilçesinde bir ilköğretim okulunda 8. Sınıfta öğrenim görmekte olan toplam 24 öğrenciye uygulanmıştır. Ölçme amaçlı kavram haritası uygulanmadan önce, öğrencilere dört saat kavram haritası hazırlama ile ilgili eğitim verilmiştir. Eğitimde ilk olarak, kavram haritaları hakkında teorik genel bilgi verilmiş ve önceden hazırlanmış bir örnek gösterilmiştir. Daha sonra kavram haritasını oluşturan öğeler tek tek gösterilmiş ve bu öğelerin kullanış biçimleri hakkında derinlemesine incelemeler yapılmıştır. Bu öğelerden kavram, merkez kavram, çapraz bağlantı, hiyerarşi, örnekler, bağlantı kelimeleri ve ekleri hakkında açıklayıcı bilgiler verilmiştir.Bu araştırmada yarı deneysel araştırma metodu kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları: Kavram Başarı Testi, Kavram Haritaları, Görüş Anketi. Çalışmada öğrencilere ilk olarak Canlılar ve Enerji Konusuyla ilgili araştırmacı tarafından hazırlanan 25 maddelik kavram başarı testi (p=.69; r=.55) uygulanmıştır. Öğrencilere kavramların bulunduğu dört farklı yönerge dağıtılmış ve öğrencilerden bireysel olarak kavram haritalarını oluşturmaları istenmiştir. Öğrencilerin hazırladığı kavram haritaları iki farklı kavram haritası değerlendirme yöntemine göre değerlendirilmiştir. Bu yöntemler Novak ve Gowin puanlama yöntemi ile Lyn Roberts ve Beverley Moriarty puanlama yöntemidir. Novak ve Gowin'e göre kavram haritaları bağlantı(öneri), hiyerarşi, çapraz bağlantılar ve örnekler kriterlerine göre puanlanırken Lyn Roberts ve Beverley Moriarty'e göre ise kullanılan terimler, bağlantı hatları, bağlantılar üzerindeki önermeler, hiyerarşi ve örnekler kriterleri üzerinden puanlandırılmıştır. Veriler SPSS 15.0 ile analiz edilmiştir. Pearson korelasyon katsayısının hesaplanması sonucunda, öğrencilerin kavram başarı testi ile Novak ve Gowin'e göre puanlanan kavram haritası arasında pozitif yönde yüksek bir ilişki (r=0.737), kavram başarı testi ile Lyn Roberts ve Beverley Moriarty'e göre puanlanan kavram haritası arasında pozitif yönde yüksek bir ilişki (r=0.771), Novak ve Gowin'e göre kavram haritası puanlama yöntemi ile Lyn Roberts ve Beverley Moriarty'e kavram haritası puanlama yöntemi arasında pozitif yönde yüksek bir ilişki (r=.915) olduğu görülmüştür.Bu analiz sonuçları kavram haritalarının değerlendirme aracı olarak kullanılabileceği şeklinde yorumlanabilir. Geleneksel ölçme ve değerlendirme araçlarından olan çoktan seçmeli test ile alternatif ölçme ve değerlendirme araçlarından olan kavram haritası arasında pozitif yönde yüksek bir ilişki olmasına rağmen kavram haritası yaratıcı yetenekleri geliştirmede, yanlış kavramaları tespit etmede, kavramlar arasındaki ilişkiyi belirlemede bilgiyi analiz etmede daha üstün olduğu söylenebilir.
Çevre Eğitimini Öz-Yeterlik Ölçeği geliştirilmesi,geçerlik ve güvenirlik çalışması
Bu araştırmanın amacı çevre eğitimine yönelik Öz-yeterlik Ölçeği'ni geliştirmek ve geçerlik, güvenirlik analizlerini yapmaktır. Araştırmanın örneklemini Ankara ilindeki 17 ortaöğretim, 27 ilköğretim okulunda görev yapmakta olan 105 fen ve teknoloji ile biyoloji öğretmeni oluşturmaktadır. Ölçeğin örneklem uygunluğu değerini gösteren Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) sonuçları 0,94 ve Bartlett's testi sonuçları da p<,001 düzeyine göre anlamlı bulunmuştur. Varimax rotasyon tekniği kullanılarak faktör analizi yapılmıştır.Yapılan faktör analizi sonucunda toplam varyansın % 67,04'ünü açıklayan, 24 madde ve 2 alt boyuttan oluşan bir ölçme aracı elde edilmiştir. Bu alt boyutlar alan bilgisi ve öğretim stratejileridir. Ölçekteki maddelerin faktör yükleri 0,55 ile 0,78 arasında değişmektedir. Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı ?=0,97 olarak bulunmuştur. Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı alan bilgisi boyutu için 0.93, öğretim stratejileri boyutu için 0.96 olarak bulunmuştur.Madde analizi sonuçları madde-toplam puan korelasyonlarının 0,63 ile 0,88 arasında değiştiğini göstermektedir. %27'lik alt-üst grupların ortalamaları bağımsız gruplar t testi ile karşılaştırılmıştır. T testi sonuçları tüm farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğunu (p<0,05) göstermiştir. Bu bulgulara dayanarak ?Çevre Eğitimi Öz-Yeterlik Ölçeği? olarak adlandırılan bu ölçeğin eğitim alanında kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.
Proje tabanlı öğrenme yaklaşımında ortaöğretim öğrencilerinin yaratıcı düşünme problem çözme ve akademik risk alma düzeylerine etkisi
Bu çalışma, Ortaöğretim 10. Sınıf Biyoloji dersinin proje tabanlı öğrenme yaklaşımı kullanılarak işlenmesi durumunda dersi alan öğrencilerin yaratıcı düşünme becerisi, akademik risk alma düzeyi ve problem çözme becerisinin gelişimi üzerinde anlamlı bir etkisi olup olmadığını araştırmak üzere organize edilmiştir. Bu amaç doğrultusunda 2010-2011 Eğitim-Öğretim yılı içerisinde Fen Liselerinde 10. Sınıfta öğrenim görmekte olan toplam 188 kişilik öğrenci grubuyla çalışılmıştır. Araştırma nicel olarak yürütülmüş, deneysel araştırma yönteminin, eşit olmayan ön test?son test kontrol gruplu desen kullanılmıştır.Çalışmada deney grubunu oluşturan 77 ve kontrol grubunu oluşturan 111 öğrenci rastlantısal olarak seçilmişlerdir. ? Ekosistem Ekolojisi? ünitesi deney grubunda proje tabanlı öğrenme yaklaşımı ile işlenirken, kontrol grubunda geleneksel öğretim metotları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS istatistik programına aktarılmış ve bulgular sonucunda her iki grubun başarıları karsılaştırılarak yorumlanmıştır. Bulgular, deney grubunda bulunan örgencilerin, biyoloji dersindeki yaratıcı düşünme becerisi, akademik risk alma düzeyi ve problem çözme becerisinin kontrol grubunda bulunan örgencilere kıyasla anlamlı bir fark olduğunu ortaya koymaktadırAnahtar Kelimeler: Proje tabanlı öğrenme yaklaşımı, geleneksel öğretim yöntemi, yaratıcı düşünme becerisi, akademik risk alma düzeyi ve problem çözme becerisi, biyoloji eğitimi.
Biyoloji öğretmen adaylarının biyolojideki fizik konuları ile ilgili yeterlilik durumlarının incelenmesi
Bu çalışmada Gazi Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültelerinin 2 ve 4. sınıfında öğrenim gören 86 öğretmen adayının biyolojideki fizik konuları ile ilgili yeterlilik durumları; tutum ölçeği, biyoloji bilgi testi ve fizik bilgi testi olmak üzere üç veri toplama aracı uygulanarak belirlenmeye çalışılmıştır. Öğretmen adaylarının biyolojideki fizik konuları ile ilgili tutumları incelendiğinde, öğretmen adaylarının % 87'si biyoloji konularının çoğunu öğrenmede istekli olduklarını ifade etmişlerdir. Diğer veri toplama araçlarının uygulanmasından sonra elde edilen bilgiler, öğretmen adaylarının salt fizik konusu testine verdikleri cevapların, içinde fizik konuları da bulunan biyoloji testine verdikleri cevapların ortalamasından daha yüksek yüzdeye sahip olduğunu göstermiştir. Sonuçta öğretmen adaylarının difüzyon, basınç, ışık, ısı ve sıcaklık, enerji ve elektrik konuları ile ilgili kavramsal düzeyde bilgileri yeterli iken; aynı konuların daha yüksek düzeyde anlamlı ve işlevsel bir bilgiye dönüştürülmesinde bir yetersizlik tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Biyoloji öğretmen adayları, biyolojideki fizik konuları, yeterlilik
Biyolojide kök hücre konusunda lisans öğrencilerinin bilgi seviyelerinin belirlenmesi
Bu çalışmada üniversitelerin biyoloji ve biyoloji eğitimi bölümlerinde okuyan öğrencilerin son yıllarda adından çok fazla söz ettiren kök hücre ile ilgili bilgi düzeyleri araştırılmıştır.Bu amaçla; Gazi, Hacettepe ve Ankara Üniversitelerinin Biyoloji ve Biyoloji Eğitimi Bölümlerinde öğrenim görmekte olan üçüncü, dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerine yönelik anket uygulanmıştır. Uygulanan anket iki bölümden oluşmaktadır. Anketin birinci bölümünde öğrencilerin kişisel bilgileriyle ilgili sorular sorulmuştur. İkinci bölümde ise kök hücre konusu ile ilgili bilgilerini ölçmeye yönelik kök hücre başarı testi uygulanmış ankete toplam 536 üniversite öğrencisi katılmıştır.Öğrencilerin anket sorularına verdikleri cevapların yüzde ve frekansları belirlenmiş ve betimsel analizleri yapılmıştır. Çalışmadaki verilerin analizlerinde SPSS 18.0 paket programı kullanılmış olup istatistiksel analizler ANOVA ve student t_testi ile elde edilmiştir. Ayrıca kök hücre başarı testi ile ilgili madde analizi ITEMAN (Item and Test Analysis program, Version 3.50) programı ile yapılmıştır.Bu araştırma sonucunda, öğrencilerin kök hücre konusundaki alan bilgi düzeylerinin kısmen yeterli olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca öğrencilerin kök hücre konusunda ki alan bilgi düzeylerinin cinsiyete, öğrenim gördükleri üniversite ve bölüm türüne, sınıf düzeylerine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin kök hücre konusundaki alan bilgi düzeylerinin mezun oldukları lise çeşidine, anne ve baba eğitim durumlarına göre farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Kök hücre, Klonlama, Kordon Kanı, Biyoloji, Biyoloji Eğitimi
Biyoloji eğitiminde toplumbilimsel konuların öğrenilmesinde argümantasyon tabanlı öğrenme sürecinin etkisi
Bu çalışmada toplumbilimsel konuların öğrenilmesinde argümantasyon tabanlı öğrenme sürecinin etkileri araştırılmıştır. Araştırma biyoloji öğretmen adaylarıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel ve nicel olmak üzere karma metot kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test ? son test kontrol grupsuz yarı deneysel model kullanılmıştır.Araştırmada argümantasyon tabanlı etkinlikler, toplumbilimsel bir konu olan biyolojik çeşitlilik ve önemi üzerine uygulanmıştır. Bu konuda hazırlanan başarı testi etkinlikler öncesinde ve sonrasında şans (random) yöntemiyle seçilen deney grubuna uygulanmıştır. Ön test ve son test verilerinin bağımlı gruplar t testi ile analizi sonucunda son test lehine anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. Bu durum biyolojik çeşitlilik ve önemi konusunun öğrenilmesinde argümantasyon tabanlı öğrenme sürecinin etkili olduğu şeklinde yorumlanmaktadır.Araştırmanın nitel boyutunu ise araştırmacı tarafından hazırlanan etik ikilemlere dayalı senaryolarla, deney grubundan şans (random) yöntemiyle seçilen 7 öğretmen adayı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşmelerin değerlendirilmesinde argümantasyon kalitesi rubriğinden yararlanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler argümantasyon tabanlı öğrenme etkinliklerinin öncesinde ve sonrasında gerçekleştirilmiş olup elde edilen verilerin bağımlı gruplar t testi ile analizi sonucunda son görüşme lehine anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Argümantasyon Tabanlı Öğrenme Süreci, Toplumbilimsel Konular, Çevre Eğitimi, Biyolojik Çeşitlilik ve Önemi
Çeşitli öğrenim düzeyindeki öğrencilerin 9. sınıf biyoloji öğretim programında yer alan ?canlıların sınıflandırılması? ünitesindeki başarı düzeylerinin araştırılması
Araştırmada, çeşitli öğrenim düzeyindeki öğrencilerin canlıların sınıflandırılması konusu ile ilgili başarı düzeyleri ve üniteye ilişkin görüşlerini tespit etmek amaçlanmıştır.Araştırmaya veri toplamak için başarı testi ve mülakat teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada ilk olarak, literatür çalışması yapıldı. Elde edilen veriler ışığında öğrencilere uygulanmak üzere bir başarı testi hazırlandı. 60 lise öğrencisiyle yapılan pilot uygulamadan sonra başarı testine son hali verildi. Araştırma 2010-2011 eğitim- öğretim yılında lise ve üniversite öğrenim gören 761 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veriler SPSS 15.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analiz edilmesiyle, öğrencilerin canlıların çeşitliliği konusunda başarılarının düşük olduğu, canlıların sınıflandırılmasını doğru ve tam anlamlandıramadıkları tespit edilmiştir.
Biyoloji dersi kapsamında empati uygulamalarının bilimsel yöntem ve bilim insanı imajı üzerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, biyoloji dersi kapsamında empati uygulamalarının bilimsel yöntem ve bilim insanı imajı üzerine etkisini incelemektir.Araştırma, 2009-2010 öğretim yılı bahar döneminde İstanbul' da bir Anadolu Lisesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, iki ayrı sınıftaki toplam 61 lise birinci sınıf öğrencisi yer almıştır. Sınıflar deney grubu ve kontrol grubu olarak rasgele belirlenmiştir. Deney grubundaki öğrencilere, bilimsel yöntem basamakları ve bilim insanı özellikleri, empati etkinlikleri içeren tekniklerle işlenirken, kontrol grubundaki öğrencilere geleneksel yöntemle işlenmiştir. Bu araştırmada ön-test son-test kontrol gruplu desen kullanılmıştır.Verilerin toplanmasında, Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi (MDYT), Bilimsel Yöntem Basamakları Testi (BYBT), Bilim İnsanı Özellikleri Testi, Biyoloji Dersi Tutum Ölçeği Testi, Empati Uygulamaları Testi kullanılmıştır.Araştırmamın nicel değerlendirilmesinde, analizlerde Mann Whitney-U testi ile Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular SPSS (Statistical Packet fort the Social Science) istatistik paket programı kullanılarak analiz elde edilmiştir. Analiz sonuçları 0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Nitel değerlendirilmesinde ise Lee'nin tarihi empati basamakları kullanılmıştır.Analizler sonucunda, empati etkinliklerinin bilimsel yöntem basamaklarının ve bilim insanı özelliklerinin kazandırılmasında önemli katkıda bulunduğu belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: bilimsel yöntem, bilim insanı, biyoloji öğretimi, biyoloji eğitimi, biyoloji dersi, empati.
Lise 1. sınıfta üstbiliş stratejileri öğretiminin: Canlıların sınıflandırılmasını kavramaya , üstbiliş stratejilerinin kullanımının gelişimine ve çevre duyarlılığı kazanımına etkisi
Bu araştırma; lise 1. sınıf biyoloji dersi, `Canlıların Sınıflandırılması ve Bilinçli Birey - Yaşanabilir Çevre'' ünitelerinin öğretiminde üstbiliş stratejileri kullanımının etkisini incelemeye yönelik deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın amacı; ilgili ünitenin öğretiminde üstbiliş stratejileri ile geleneksel (klasik) öğretim yöntemleri arasında bir farklılık olup olmadığını belirlemektir.Araştırmada `kontrol gruplu ön? son test modeli' kullanılmıştır. Araştırma 2009-2010 öğretim yılında Sakarya iline bağlı Pamukova ilçesinde bulunan Pamukova Anadolu Lisesi'nde yapılmıştır. Araştırma, biyoloji dersini aynı öğretmenden alan iki farklı sınıfa uygulanmıştır. Deney grubu 30, kontrol grubu 30 öğrenciden oluşturulmuştur. Deney grubunda üstbiliş stratejilerine uygun olarak hazırlanan çalışma yaprağı ve etkinliklerle öğretim yapılmış, kontrol grubunda ise geleneksel yöntemle ders işlenmiştir.Veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından, işlenen ünite ile ilgili farklı kaynaklardan yararlanılarak çoktan seçmeli 30 soruluk bir başarı testi hazırlanmıştır. ERTEN (2004) tarafından geliştirilmiş olan Çevre Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca üstbiliş stratejilerini kullanma yeterliliğini ölçmek için GÖSÖ (Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeği) kullanılmıştır. Bu testler deney ve kontrol gruplarına araştırma başlamadan ve deneysel çalışmanın bitiminde olmak üzere iki kez uygulanmıştır.Verilerin analiz edilmesiyle elde edilen sonuçlarda, deney grubundaki öğrencilerin uygulama süreci sonunda hem üstbiliş stratejileri kullanımı hem de çevre tutumu düzeylerinde artış olduğu görülmüş, ayrıca; bu artışın kontrol grubuna oranla daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Kontrol grubunda ise anlamlı bir artış gözlenememiştir (p >0,05).
Ortaöğretim öğrencilerinin hayvanların deneylerde kullanımı ile ilgili sahip oldukları etik değerlerin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Bu araştırma ortaöğretim öğrencilerin hayvanların deneylerde kullanılmasıyla ilgili karar verme süreçlerinde oluşan etik durumların hangi değişkenlerden etkilendiği ortaya çıkarmak için yapılmıştır. Araştırmanın hedefleri ve yapılan literatür taraması sonucunda oluşturulan teorik temeller doğrultusunda, senaryolar hazırlanmıştır. Senaryoların içeriğinin hazırlanması sırasında 21.yy. da insanlık için sorun teşkil eden ve hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda göz önünde bulundurularak kanser tedavisi, obezite hastalığı, kozmetik sanayi, ticari kaygı konuları göz önünde bulundurulmuştur. Literatürde yer alan etik yaklaşımlar incelenerek konuların bazıları tek senaryo ile ifade edilirken bazıları ise iki senaryo ile farklı yönlerinden ele alınmıştır.Araştırmanın önemli bir basamağı olan sosyoekonomik düzeye göre okulların belirlenmesinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için DPT'nin açıklamış olduğu Ankara iline ait ilçelerin gelişmişlik düzeyi verilerinden yararlanılmıştır. Senaryoların uygulamalarının yapılacağı okullar Thompson'ın hazırlamış olduğu oransal hesaplama formülü kullanılarak seçilmiştir. 4 farklı gelişmişlik düzeyinde toplam 8 ilçede evreni %12.56 oranda i temsil edecek 23 okulda uygulama yapılmıştır. Bu uygulama sırasında senaryolardan farklı olarak öğrencilerin sahip oldukları demografik bilgilerin açığa çıkarılması amacıyla ``Kişisel Bilgi Anketi' ve başarı düzeylerinin belirlenmesi amacıyla da ``Başarı Testi'' yapılmıştır.Uygulama sonrası öğrencilerin senaryolara vermiş oldukları cevaplar nitel veri analiz tekniklerinden içerik analizi stratejileri kullanılarak incelenmiş, etik konusunda belirlenen üst temalar ışığında kodlamaları yapılarak sonuçlar elde edilmiştir.Sonuçta, öğrencilerin hayvanların deneylerde kullanımı ile ilgili sahip oldukları değerler ve bu etik değerler üzerinde etkisi olduğu düşünülen parametreler belirlenmiş, gerekli yorumlama ve önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Biyoetik, Biyoetik Eğitimi, Etik Yaklaşımlar, Hayvan Deneyleri
Biyolojik bilimlerin neden olduğu değer sorunlarının tartışılması sürecinde kullanılmak üzere bir değer envanterinin geliştirilmesi
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim öğrencilerinin biyolojik bilimlerin neden olduğu etik tartışmalar konusunda karar verirken ele aldıkları değerleri ortaya çıkarmak amacıyla kullanılabilecek ?Biyoetik Değer Envanteri?nin geliştirilmesidir. Araştırmanın hedefleri doğrultusunda nitel ve nicel veri toplama süreçlerini içeren, Keskin Samancı (2009) tarafından oluşturulan özgün bir envanter geliştirme metodu kullanılmıştır. Bu metot çerçevesinde birinci adımda öncelikle ?çevre etiği ve biyoçeşitlilik, ötanazi, üreme teknolojileri, organ nakli ve organ bağışı? başlıkları ile ilgili etik tartışmalar hakkında literatür taraması yapılmıştır. Bu alanda çalışan araştırmacılar ve öğretmen görüşleri de alınarak envanterde ele alınacak konu başlıkları belirlenmiştir. İkinci adımda, belirlenen her bir konu başlığı ile ilgili etik ikilemlere dayalı taslak senaryolar hazırlanmıştır. Senaryoların sonuna, öğrencilerin konu ile ilgili karar verirken ele aldıkları değerleri, tutumlarını ve görüşlerini ortaya koyabilecekleri açık uçlu sorular eklenmiştir. Üçüncü adımda, senaryolar toplam 569 ortaöğretim 9. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Ankara genelindeki farklı sosyoekonomik parametrelere sahip okulların örneklemde eşit oranda temsil edilmesi hedeflenmiş ve bu amaçla Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) verileri kullanılmıştır. Bu doğrultuda Ankara genelinde 4 farklı gelişmişlik düzeyini temsil eden toplam 8 ilçede, 11 Genel Lise ile 8 Anadolu Lisesi araştırmaya dahil edilmiştir. Bu uygulama sırasında senaryoların yanı sıra öğrencilerin bu alana yönelik temel bilgilerinin ve demografik verilerinin ortaya çıkarılabilmesi amacıyla ?Bilgi Testi? ve ?Kişisel Bilgi Anketi? uygulanmıştır.Öğrencilerin senaryolara ilişkin vermiş oldukları cevaplar nitel veri analizi tekniklerinden içerik analizi stratejileri kullanılarak incelenmiş ve yapılan tematik kodlamalar doğrultusunda envanter çoktan seçmeli forma dönüştürülmüştür. Dördüncü adımda çoktan seçmeli form ilgili öğretmen ve öğrenci görüşlerine başvurulmuş ve envantere son şekli verilmiştir. Sonuç bölümünde ise, geliştirilen ?Biyoetik Değer Envanteri'nin biyoetik eğitimi kapsamında önemi tartışılarak ve uygulamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Biyoloji ve Fen Eğitimi, Biyoetik Eğitimi, Fen Eğitiminde Toplumbilimsel Konular, Etik ve Ahlak Eğitimi, Değer Eğitimi, Etik İkilemler, Ölçek Geliştirme.
Argümantasyon tabanlı biyoetik eğitiminde örnek bir uygulama: Genetiği değiştirilmiş organizma ve genetik tarama testi
Günümüzde teknolojideki hızlı gelişim, biyoteknoloji alanında önemli gelişmeler meydana getirmiştir. Yaşanan bu gelişmeler toplum ve bilim arasında tartışmalı konuları gündeme getirmiştir. Bu nedenle biyoloji eğitimindeki bilimsel araştırma ve uygulamalarda etik fikir birliğini dikkate almak gerekmektedir. Fen eğitiminin önemli sonuçlarından biri de öğrencilerin bu konuda daha derin bir anlayış geliştirebilmelerini ve toplumbilimsel konularda dengeli kararlar alabilmelerini sağlamaktır. Biyoetik eğitimi biyolojik bilimler tarafından gündeme getirilen tartışmalarda öğrencilerin farkındalıklarını artırmak, bilinçlerini yükseltmek, bilimsel gerçekler ve etik ilkelerden yararlanarak kendi karar verme becerilerini geliştirmesini hedeflemektedir. Bu hedefe ulaşabilmek için öğretmenlerin büyük sorumlulukları vardır. Biyoetik eğitiminde cevabı olmayan tartışmalı konular geleneksel öğretim yöntemi içinde kolaylıkla kullanılamaz. Bu yüzden öğrencilerin özgürce tartışabileceği kendi özgür inanç ve değerlerini ifade edebilecekleri alternatif öğretim yöntemleri gerekir. Smith (1992) bu temel özellileri kapsayan ` Biyoetik Eğitimi Süreci Modeli ` önermektedir. Etik karar verme sürecinde yer alan tüm prensipleri kapsayan bu model yedi aşamalı bir yapıya sahiptir.1.İkilemi tanımlama ve sunma2.Önbilgileri ortaya çıkarma3.Bireysel bakış açılarını tanımlama4.Küçük grup tartışması (anlama)5.Sınıf tartışması (ortak karara varma)6.Tartışmayı sonlandırma ve özetleme7.Genişletme ve uygulamaBiyolojik bilimlerin neden olduğu değer sorunlarına (sosyal, kültürel, dini, ahlâki ve yasal çerçevede) derslerde yer verilmesinin toplumsal bilinçlenme ve farkındalığı artırmada ne kadar önemi olduğu bilinse de, akademisyenlerin, gerekse ilköğretim ve ortaöğretimde görev yapan öğretmenlerin bu konulara derslerinde yeterince yer veremediklerini ortaya koymaktadır. Bundan dolayı çalışma üç araştırma sorusu üzerine odaklanmaktadır;1.Biyoetik eğitimi sürecinin öğrencilerin argümantasyon kalitesine etkisi var mıdır?2.Bilimsel bilginin argümantasyon kalitesine etkisi var mıdır?3.Biyoetik eğitim sürecinin öğrencilerin sahip olduğu etik değerlere etkisi var mıdır?Araştırma sorularının cevaplarını ortaya çıkarabilmek için bu çalışmada yarı deneysel ön test- son test kullanılmıştır. Çalışma 3. Sınıf biyoloji öğretmenliği öğrencileriyle yapılmıştır. Öğrencilere bilgi testi ön test olarak uygulanmış ve bilgi düzeyleri belirlenerek üst, orta ve alt gruptan 12 öğrenci seçilmiştir. Genetik tarama testi ve genetiği değiştirilmiş organizmalar konularıyla ilgili 2 senaryo hakkında öğrencilerle görüşme yapılmıştır. Görüşme sonuçları argümantasyon kalitesi rubriği kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçları biyoetik eğitiminin öğrencilerin argümantasyon kalitesini önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. İçerik bilgisinin argümantasyon kalitesine bir etkisi olmadığını ortaya çıkarmıştır. Biyoetik eğitim sürecinin öğrencilerin sahip olduğu etik değerlere önemli bir etkisinin olduğu gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Biyoetik, biyoetik eğitimi, biyoloji eğitimi, biyoteknoloji, genetik mühendisliği, argümantasyon
Fen bilgisi öğretmen adaylarının mayoz bölünme konusundaki kavram yanılgılarının giderilmesinde bilgisayara dayalı materyallerin etkisi
Bu çalışmanın amacı, fen bilgisi bölümündeki öğretmen adaylarının, Genel Biyoloji dersinde yer alan Hücre Bölünmeleri Ünitesi kapsamındaki; mayoz bölünme konusuna yönelik bilgi eksiklikleri ve kavram yanılgıları tespit etmek ve bu tespit edilen yanılgı ve bilgi eksikliklerinin giderilmesine yönelik olarak, bilgisayar destekli materyaller geliştirip uygulayarak, katkısını araştırmaktır. Yarı deneysel yöntem kullanılarak yürütülen çalışmada, Hücre Bölünmeleri ünitesine yönelik bilgisayara dayalı materyaller geliştirilmiştir. Pilot uygulamalar üniversite 2. sınıfta öğrenim gören 50 öğretmen adayı ile yapılmıştır. Asıl uygulama ise üniversite 2. sınıfında öğrenim gören 50 deney grubu öğretmen adayı ve 50 kontrol grubu öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Çalışmanın verileri; Mayoz Bölünme Kavrama Testi (MBK), Kavramlara ve Materyale Yönelik Mülakatlar, sınıf içi gözlemler ile toplanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin; istatistik programı yardımıyla tek yönlü varyans analizleri (One-Way ANOVA) yapılmış, ayrıca testin farklı sonuçlarından hangileri arasında istatistiksel farkın olduğunu belirlemek için, elde edilen veriler üzerine Post Hoc (Tukey HSD) testi de uygulanmıştır. Nitel veriler ise içerik ve betimsel analize tabi tutularak analiz edilmiştir. Yapılan uygulamalar sonrasında materyalin deney grubu öğretmen adaylarının başarılarında, yanılgılarının giderilmesinde ve öğrenmelerinin kalıcılığı arasında anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kavrama testi sonuçları incelendiğinde öğretmen adaylarının sahip oldukları kavram yanılgılarında istenilen oranda bir azalmanın olduğu belirlenmiştir. Sınıf içi gözlemlerde ve mülakatlarda materyalin eğlenerek öğrenme ortamı sağladığı, kavramların soyut bir durumdan somut bir hale gelmesine katkı sağladığı ve adayların kavramları zihinlerinde kalıcı bir şekilde yerleştirdikleri tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak bu alanda çalışacak araştırmacılara ve eğitimcilere bazı önerilerde bulunulmuştur.
Antalya ili Elmalı ilçesinde görev yapan öğretmenlerin biyolojik çeşitlilik hakkındaki görüşleri
Bu araştırmanın amacı, Antalya ili Elmalı ilçesinde görev yapan öğretmenlerin biyolojik çeşitlilik hakkındaki görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın çalışma grubunu amaçsal örneklem yöntemlerinden benzeşik örneklem yöntemi doğrultusunda belirlenen 21 fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin; biyolojik çeşitliliği canlı ve tür çeşitliliği olarak tanımladıkları görülmüştür. Biyolojik çeşitliliğin bileşenlerinden genetik çeşitliliği gen aktarımı ve tür içi çeşitlilik, tür çeşitliliğini tür içi ve türler arası çeşitlilik, ekosistem çeşitliliğini canlı yaşam alanı çeşitliliği ve ekolojik olaylar çeşitliliğini de iklim, çevre yapısı ve doğal afetler olarak açıkladıkları görülmüştür. Biyolojik çeşitliliğin değeri ile ilgili olarak ekolojik değerini canlı çeşitliliğinin zenginliği, ekonomik değerini tıp alanındaki ürünler, kültürel değerini çeşitliliğin geleceğe aktarılması ve tıbbi değerini ilaç yapımı olarak tanımladıkları görülmüştür. Türkiye'nin zengin biyolojik çeşitliliği olduğunu ancak bunun azalma yönünde olduğunu belirtmişlerdir. Biyolojik çeşitliliği etkileyen faktörün insan olduğunu, etki eden faktörlerin genelde olumsuz yönde etkilediğini açıklamışlardır. Biyolojik çeşitliliğin geleceğe aktarılması amacıyla eğitim kapsamında bilinçlendirici faaliyetlerin yapılması, kanun kapsamında ise caydırıcı cezaların olması gerektiğini belirtmişlerdir. Biyolojik çeşitlilik ile ilgili bilgi edinme kaynaklarının basılı materyaller, güvenli ve etkili kaynak olarak makale/tezler, kaynaklara ulaşma yollarının internet olduğu ve kaynaklara ulaşırken genelde zorluk yaşamadıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Lise son sınıf biyoloji dersinde karşılaşılan bazı problemler ve çözüm önerileri
Bu çalışma, lise son sınıflarda biyoloji dersinde karşılaşılan problemleri belirleyip, bu problemlere yönelik çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmada bilgi toplama aracı olarak Ankara ilinde çeşitli ilçelerde yer alan 15 okuldaki 33 biyoloji öğretmeni ve 253 lise son sınıf öğrencisine anket uygulanmıştır. Araştırmanın genel amacı çerçevesinde toplanan verilerin gerekli istatistiksel analizleri için SPSS 11 programından yararlanılmış ve frekans yüzdeleri hesaplanarak yorumlanmıştır. Son bölümde ise elde edilen verilerden yararlanılarak problemlerin çözümlerine ilişkin çözüm önerileri sunulmuştur.
Ortaöğretim 11. sınıf öğrencilerinin taşıma ve dolaşım sistemi konusu üzerine başarı durumları
Bu araştırma, ortaöğretim öğrencilerinin biyoloji dersinin taşıma ve dolaşım sistemi konusundaki bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Kırıkkale merkez ilçedeki fen lisesi, anadolu öğretmen lisesi, anadolu lisesi, genel lise ve özel lise niteliklerine sahip, 14 farklı okulda, 11 fen sınıfında öğrenim gören 498 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir.Araştırmada tarama (survey) modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak başarı testi oluşturulmuş, 2008?2009 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde öğrencilere uygulanmıştır.Toplanan veriler t-testi ve varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Sonuçta:-11. sınıf öğrencilerinin taşıma ve dolaşım sistemi konusunda başarı düzeyleri, fen lisesinde % 85,5, anadolu öğretmen lisesinde % 81, anadolu liselerinde % 65,4, genel liselerde % 56,7 ve özel lisede % 63 bulunmuştur. Tüm okulların genel başarı ortalaması ise % 70,3 bulunmuştur.-Öğrencilerin taşıma ve dolaşım sistemi konusundaki başarı düzeyleri öğrenim gördükleri okul türüne göre önemli derecede farklılaşmaktadır.-Cinsiyet değişkeninin taşıma ve dolaşım sistemi konusundaki başarı düzeylerini belirlemede etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.