Üniversite son sınıf öğrencilerinde işsizlik kaygısı ve girişimcilik niyeti ilişkisi: TRA1 bölgesi örneği

Bu çalışmanın amacı, üniversite son sınıf öğrencilerinde girişimcilik niyeti ve işsizlik kaygısı düzeyini belirleyerek bu iki değişken arasında ve işsizlik kaygısının alt boyutları olan kişisel karamsarlık ve özgüven eksikliği, çevresel ve sosyal baskı, niteliksel olarak bilgi ve beceri eksikliği ve ekonomideki istihdam zorlukları ile girişimcilik niyeti arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu temel amacın yanı sıra araştırmada, bazı demografik özelliklere göre girişimcilik niyeti ve işsizlik kaygısının farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi de amaçlanmaktadır. Bu kapsamda TRA1 Bölgesinde bulunan Atatürk, Erzurum Teknik, Erzincan ve Bayburt Üniversitelerinin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültelerinde son sınıfta okuyan 802 öğrenciye anket uygulanmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi ile uygulanan anketlerle elde edilen veriler SPSS 22.0 programında Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Korelasyon testleri ile analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen analizlerin sonuçlarına göre son sınıf öğrencilerin yaşadığı işsizlik kaygısı ile girişimcilik niyetleri arasında anlamlı pozitif yönde ve zayıf bir ilişkinin olduğu ortaya çıkmıştır. Yine elde edilen bulgularla, işsizlik kaygısının alt boyutlarından kişisel karamsarlık ve özgüven eksikliği boyutu hariç diğer üç alt boyut ile girişimcilik niyeti arasında anlamlı pozitif yönde ve zayıf bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Gerçekleştirilen farklılık analizlerinin sonuçlarına göre, son sınıf öğrencilerin girişimcilik niyeti düzeylerinin demografik faktörlerden; cinsiyet, iş deneyimi, eğitime devam ederken kalınan yer, ailede ticaretle uğraşan birinin olup olmaması değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Demografik faktörlerden ailenin kaçıncı çocuğu olduğu, okula gelmeden önceki yerleşim yeri ve ailenin aylık geliri değişkenlerine göre ise anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin eğitime ilişkin özelliklerinden ağırlıklı not ortalaması değişkenine göre girişimcilik niyeti düzeylerinin anlamlı bir farklılık gösterdiği, bun karşın üniversite, bölüm ve girişimcilikle ilgili her hangi bir ders ya da kurs alıp almamaları durumuna göre ise anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İşsizlik kaygı düzeyinin demografik faktörlere göre farklılık gösterip göstermediğine ilişkin analizlerin sonuçlarına göre işsizlik kaygı düzeyinin cinsiyet ve ailenin gelir durumuna göre anlamlı farklılık göstermediği ortaya çıkmıştır. Eğitime ilişkin özelliklerden ise üniversite, bölüm ve ağırlıklı not ortalamasına göre öğrencilerin işsizlik kaygı düzeylerinin farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuç kısmında elde edilen sonuçlar değerlendirilerek hem ilgili politika geliştiriciler hem de sonraki çalışmalar için bir takım önerilerde bulunulmuştur.