Üretim sektöründe çalışan mühendislerin endüstri 4.0 farkındalığı: Doğu Marmara kalkınma bölgesi araştırması

Tarih boyunca teknolojik, bilimsel ve sosyal gelişmeler insanlığı yönlendirmiştir. Tarım ve yerleşik hayatla birlikte avcı-toplayıcı toplumdan tarım toplumuna dönüşerek üretime başlayan insanlık, 1. Sanayi devrimiyle birlikte üretimde makineleşmeyi sağlamış ve endüstri toplumuna dönüşmüştür. 2. Sanayi devrimiyle seri üretim ve elektrikle tanışarak üretimde standartlar oluşturmuştur. Dijital devrim olarak da bilinen 3. Sanayi devriminde üretimde otomasyon kullanımı artmış ve bilgisayarlarla üretim önem kazanmıştır. Bilgisayarların gündelik yaşamda yaygınlaşmasıyla birlikte bilgiye erişim hızlanmış ve bilgi toplumu ortaya çıkmıştır. 2011 yılında Almanya Hannover Fuarı'nda ilan edilen Endüstri 4.0 veya 4. Sanayi devrimi çığır açan yenilikler ve inovasyonlarla insanları ve kas gücünü üretimden tamamen uzaklaştırmayı ve üretimi akıllı robotlara teslim etmeyi hedeflerken Japonya Hükümeti'nin ilan ettiği süper akıllı toplum veya diğer adıyla Toplum 5.0, 4. Sanayi devriminin teknolojilerini gündelik yaşantımıza uyarlayarak yaşam kalitemizi arttırmayı hedeflemektedir. Üretimden ekonomiye ve sosyal yaşantımıza kadar bütün prosesleri dönüştüren bu fenomene ülkelerin yeni politikalarla, firmaların üretim proseslerindeki değişimlerle ve kişilerin kendilerini geliştirmeleriyle uyum sağlamaları ve bu trendi yakalamaları gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı Doğu Marmara bölgesinde üretim sektöründe çalışan mühendislerin Endüstri 4.0 kavramsal farkındalık düzeylerini tespit etmektir. Bu amaçla 51 maddelik soru formu ile kolayda örneklem yöntemiyle 296 adet ankete ulaşılmıştır. Toplanan soru formlarından eksik ve kullanılamayacak olanlar çıkartılarak 264 adet soru formu SPSS 26 programında analiz edilmiştir. Analiz sonucu elde edilen verilere göre Doğu Marmara bölgesinde çalışan mühendislerin Endüstri 4.0 kavramsal farkındalık düzeylerinin orta seviyede(x̄=2,89) olduğu tespit edilmiştir. Endüstri 4.0 ekosistemi ve teknolojilerinin bölgesel ve toplumsal kalkınma açısından önemi göz önünde bulundurularak Endüstri 4.0 farkındalık düzeyinin artırılması noktasında bir takım önerilerde bulunulmuştur.