Üriner sistem taş hastalığı olan çocukların retrospektif değerlendı̇rı̇lmesi

Amaç: Ülkemiz üriner sistem taş hastalığı (ürolitiyazis) açısından endemik ülkeler arasında yer almaktadır. Bu çalış mada, kliniğ imizde ürolitiyazis nedeniyle takip edilen hastaların demografik ve klinik verilerinin belirlenmesi, taş hastalığ ının etyolojisi, tanı ve tedavi yöntemlerinin değerlendirilmesi amaçlanmış tır. Materyal ve Metod: Gaziantep Üniversitesi, Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi, Çocuk Nefroloji ve Genel Çocuk polikliniğine 2010-2015 yılları arasında başvuran ve ürolitiyazis tanısıyla izlenen 167 çocuğun yaş, cinsiyet, başvuru şikayeti, anne sütü alımı, D vitamini kullanımı, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu öyküsü, akrabalık, ailede taş hikayesi olup olmadığı, fizik muayene ve labaratuar bulguları (üre, kreatinin (krea), ürik asit, magnezyum (Mg), kalsiyum (Ca), fosfor, alkalen fosfataz, parathormon, D vitamin düzeyi, tam idrar tetkiki, kan gazları, anlık idrarda Ca/krea, ürik asit/krea, Mg/krea, okzalat, sitrat, sistin düzeyleri, eğer elde edilmişse taşın biyokimyasal analizi gibi tarama tetkikleri), radyolojik yöntemlerden rutin ultrasonografinin yanı sıra, varsa direk üriner sistem grafisi, intravenöz piyelografi, voiding sistoüretrografi, statik ve dinamik böbrek sintigrafileri gibi görüntüleme sonuçları ve almış oldukları tedavi retrospektif olarak incelendi Bulgular: Çalış maya alınan 167 hastanın (92 erkek, 75 kız) yaş ortalaması 30.30±42,60 ay olup %41,9'unun (n:70) ailesinde ürolitiyazis öyküsü vardı. Semptomatik hastalarda en sık başvuru nedenleri sırasıyla: Huzursuzluk (%34,4), karın ağ rısı (%15,6), ultrasonografide böbrekte taş saptanması (%9,1) ve makroskopik hematüri (%7,1) idi. Çalış ma grubunda hastaların %58,1'inde taş oluş umuna yol açan metabolik veya yapısal bir ya da birden fazla hazırlayıcı faktör olduğu görüldü. Taş analizi olguların %13,7'sine yapılmıştı ve bu hastaların %65'inde kalsiyum okzalat taşı vardı. Metabolik bozukluklar içinde en sık görülenler: Hipositratüri (%55,1), hipomagnezüri (%47,9) ve hiperkalsüri (%12,6) idi. Tüm olgularda diyet, sıvı alımının arttırılması ve tuz kısıtlaması önerilmiş olup, olguların %19.2'sine taş a yönelik cerrahi tedavi, %54,4'üne ise altta yatan metabolik soruna yönelik ilaç tedavisi verilmişti. Sonuç: Ürolitiyazis, çocukluk yaş grubunu da içine alan önemli bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Çocuklarda özellikle metabolik değerlendirme ve altta yatan anatomik sorunların saptanması ile taşların tekrarı, dolayısıyla böbrek zedelenmesinin en aza indirgenmesi mümkün olacaktır. Anahtar Kelimeler: Çocuk, Hipositratüri, Üriner sistem taş hastalığı, Ürolitiyazis