Üsküdarlı Aşkî'nin Delîlü's-Sâlikîn adlı mesnevisi: Metin-inceleme

XVI. yüzyılda yetişen Üsküdarlı Aşkî, gençliğinde Kanunî Sultan Süleyman'la birlikte seferlere katılmış, yeniçerilikten ayrılma bir dîvân şairidir. Aşkî Yenihisar doğumlu olmasına rağmen, yeniçerilikten emekli olunca aldığı para ile Üsküdar taraflarından bir ev satın alması ve buradaki renkli yaşantısı sonucu "Üsküdarlı" olarak anılmıştır. Tasavvuf yolcusu olan sâliklere yol gösterebilmek amacıyla birçok eser kaleme alınmış ve bu eserlerde; sâlikin nasıl olması gerektiği, evrenin ve insanın nasıl muhteşem bir biçimde yaratıldığı, sâlikin bu yolda önce kendini bilmesi daha sonra Allah'ı bulması gerektiği gibi öğütler ve örnekler verilmiştir. Aşkî'nin tasavvufî mesnevilerinden biri olan Delîlü's-Sâlikîn adlı eserde de Allah yoluna sülûk eden ve onun rızasını kazanmak isteyen insanlara rehber olunmaya çalışılmıştır. Kaynaklarda isminden bahsedilmeyen bu eserin, ilk kez bu çalışmayla Üsküdarlı Aşkî'ye ait olduğu ortaya konulmuştur. Çalışmamız bir giriş ve üç bölümden meydana gelmiştir. İlk bölümde; Aşkî'nin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri üzerinde durulduktan sonra ikinci bölümde eserin şekil ve muhteva yönünden incelemesi yapılmıştır. Son bölümde ise Delîlü's-Sâlikîn adlı eserin transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.