Üst ekstremite amputelerinde beden imajı ve normal yaşama yeniden katılımın incelenmesi

Giriş ve Amaç: Bu çalışmada üst ekstremite amputelerinde beden imajı ve normal yaşama yeniden katılım düzeyinin incelenmesi, bu parametrelerin sosyodemografik özellikler, rehabilitasyon takibi, protez uyumu ve depresyon düzeyi ile ilişkisinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız ampute grubu (n=26) ve kontrol grubu (n=26) olmak üzere toplam 52 birey ile yürütüldü. Amputelerde beden imajı parametresini değerlendirmek üzere Ampute Vücut İmajı Ölçeği'nin revize versiyonu, normal yaşama yeniden katılım düzeyi Normal Yaşama Yeniden Katılım İndeksi ve protez uyumunu değerlendirmek için Trinity Amputasyon ve Protez Deneyim Ölçeği kullanıldı. Beden imajı parametresini iki grup arasında karşılaştırmak üzere Çok Yönlü Beden Self İlişkileri Ölçeği, sağ-sol ayrımı testi ve iki nokta ayrım testi kullanıldı. Depresyon düzeyi ise Beck Depresyon Envanteri ile değerlendirildi. Bulgular: Üst ekstremite amputelerinde beden imajı ve normal yaşama yeniden katılım düzeyinin ilişkili olduğu görüldü (p<0,05). Ampute bireylerde beden imajı parametresi ve normal yaşama yeniden katılım düzeyinin, amputasyon cerrahisinin üzerinden geçen süre, protez uyumu ve depresyon düzeyi ile ilişkili olduğu bulundu (hepsi için p<0,05). Sağ-sol ayrım performansında ampute grubunda kontrol grubuna kıyasla doğruluk oranlarında düşme ve reaksiyon zamanlarında artma tespit edildi (p<0,05). Ampute grupta ipsilateral üst ekstremitelerinin iki nokta ayrım eşik değerlerinde artış bulundu (p<0,05). Beden imajı skoru ve depresyon düzeyi açısından gruplar arası anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05). Sonuç: Üst ekstremite amputelerinde beden imajı ve normal yaşama yeniden katılım düzeyi birbiri ile ilişkilidir. Üst ekstremite amputelerinin kendi bedenleri ile kurduğu ilişkinin derinleştirilmesine yönelik rehabilitasyon yaklaşımlarına ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: amputasyon, beden imajı, üst ekstremite