Üstün yetenekli bireyleri tanılamaya yönelik bir ölçek geliştirme çalışması

Bu araştırmada, ilkokul düzeyindeki öğrenciler arasında üstün yetenekli olanları tanılamada kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Çalışmada temel araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışma grubu Erzincan ilinde bulunan ilkokul öğrencileri arasından seçilmiştir. Çalışmada Sternberg'in Başarılı Zeka Kuramı temel alınarak maddeleri yazılan ve 71 maddeden oluşan üstün yetenekli bireyleri tanılamaya yönelik geliştirilen ölçek kullanılmıştır. Çalışma grubu iki aşama olarak gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada Erzincan ilinde yaşayan 410 ilkokul öğrencisine ulaşılmıştır. Toplanan verilerle açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucu, 51 maddeden oluşan 3 faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır. Birinci faktör altında 16 madde ikinci faktör altında 22 madde ve 3 faktör altında 13 madde yer almaktadır. İkinci aşamada 51 maddeden oluşan ölçek ile tekrar sahaya inilmiş ve 310 veriye ulaşılmıştır. Ulaşılan bu örneklem ile doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve üç faktörlü yapı doğrulanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucu CFI değeri .93, TLI değeri .92, SRMR değeri .02 ve RMSEA değeri .06 olarak bulunmuştur. Benzer ölçekler geçerliğine kanıt olarak ise öğrencilere uygulanan TONI-3 zeka testi ile ölçekten elde edilen verilerin korelasyon değerlerine bakılmıştır. TONI-3 zeka testi ile ölçekten elde edilen veriler arasında .80 düzeyinde korelasyon bulunmuştur. Ölçeğin güvenirliğine kanıt olarak her bir alt boyutuna ilişkin Cronbach Alpha ve Birleştirici Güvenirlik katsayılarına ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde ölçeğin, ilkokul öğrencilerinin tanılanma sürecinde kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduğu görülmektedir.